కోసలాధీశులు

                          **శ్రీరామ**                               

                       వెండి కవచాలు ధరించిన సైనికులు ముందుండి దారి నడువగా అరుణవర్ణ పతాకం పూన్చిన రథమెక్కి లోకాలను మేల్కొలిపేందుకు బయలుదేరాడు ఆదిత్యుడు. కార్తీకమాసపు మేలిముసుగు వేసుకొని మెల్లగా కదులుతున్న సరయూనది పై సూర్యుడి స్పర్శ తగిలి, గాలివీచి జాబిల్లిని వీడిన నల్లమబ్బులగా, తళుకుళీనుతున్న సరయూ సొగసుని తెలుపుతూ మంచుతెర తొలగిపోయింది. చెట్టు తొర్రలో హాయిగా ముడుచుకొని పడుకున్న తేనె పిట్టలు, జిట్టలు తొలి కిరణాలు పడగానే బద్దకంగా వొళ్లు విరుచుకొని లేచి వెంటనే హుషారుగా నింగికెగిసాయి. గింగిర్లు కొడుతూ, మెలికలు తిరుగుతూ కొమ్మకొమ్మను పలకరిస్తూ బ్రహ్మదత్తమైన గంధర్వగళాన్ని విప్పి రాగాలాపన చేయడం మొదలుపెట్టాయి. ఈ క్షణానికన్నా గొప్ప ముహూర్తమేది లేదన్నట్టు చెట్లూ పుట్టలే తమ శ్రోతలన్నట్టు పరవశించి పాడుతుంటాయవి.  కొమ్మల చాటున చేరి సరసమాడుకునే గువ్వపిట్టలను సరదాగా ఆటపట్టిస్తాయి, మధ్యాహ్నవేళ చెట్టు నీడలో కూర్చొని పిల్లనగ్రోవి వాయిస్తున్న గోపబాలుడికి వాద్య సహకారమందిస్తాయి.వాటికి సన్మానాలు, ప్రశంసలతో పట్టింపులేదు. ఈ పిట్టలను గురించి ఒక కథ చెప్పుకుంటారు. పూర్వం కొందరు మునులు బ్రహ్మదేవుడి కోసం కఠోర తపస్సు చేశారట. తపస్సుకు మెచ్చిన బ్రహ్మ ప్రత్యక్షమై ఏం వరం కావాలో కోరుకోమంటే, నిరంతర తపస్సాధనలో పడి తామెందుకు తపస్సు మొదలుపెట్టారో మర్చిపోయారట. సృష్టికర్త ఎదురగా ఉన్నాడని గ్రహించి ఒకరివంక ఒకరు చూసుకొని ముక్త కంఠంతో "విరించీ, ఎన్ని జన్మలవరకైనా మానవుడు మా పలుకులు వినగానే తన కష్టాలు మరచిపోవాలి, అతని మనసు తేలికపడి ఉల్లాసం చెందాలి. అంతటి వాక్శక్తినీయి తండ్రి" అని అడిగారట. నిస్వార్దమైన వారి కోరికను మన్నించిన హంసవాహనుడు వారిని సృష్టి పర్యంతమూ ఈ పక్షులుగా పుట్టిస్తూ వారికి చిరకాల యశస్సును ప్రసాదించాడట.

ఆ పక్షులు నదీతీరాన ఒక చెట్టు కొమ్మపై కూర్చొని నగరానికి వస్తున్న బాటసారులకు సుస్వరాల స్వాగతం పలుకుతుంటే శోభాయమానమైన ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని చూసి ఆగిపోయారు. కరిగిపోతున్న పొగమంచులో పర్వతపాదాల్లో దట్టమైన దేవదారు వృక్షాలు, సరయూ ప్రవాహం వల్ల నునుపుదేలిన పెద్దరాళ్లు అంచున ముత్యాలు పొదిగిన పచ్చల హారాన్ని తలపిస్తున్నాయి. నయన మనోహరమైన ఆ దృశ్యాన్ని చూస్తూ అక్కడే ఉండిపోవాలని అనిపిస్తున్నా అంతకంటే మధురమనోహరమైన సీతారామచంద్రుల దర్శనం కోసం అయోధ్య వైపు సాగారు. భరధ్వాజ మహర్షి వరం వల్ల అయోధ్యకు వెళ్లే దారులన్నీ కాలంతో సంబంధం లేకుండా వసంత శోభతో కళకళలాడుతున్నాయి. ఋతువుతో నిమిత్తం లేకుండా ప్రతి చెట్టూ ఫలపుష్పాలను మోస్తూ పెళ్ళి కూతురిని తలపిస్తుంది. వేళకాని వేళ  మామిడి చెట్టు పూత వేయడమేంటని కొత్తగా వచ్చిన తుమ్మెదలు 'ఇవి మాయా వృక్షాలు కదా కదా' అని సంశయంతో అంటీముట్టనట్లుగా పువ్వులను సమీపిస్తుంటే  అంతకంటే ముందు వచ్చిన తుమ్మెదలు తమలాగే వీళ్ళూ తికమక పడటం చూసి నవ్వుకున్నాయి.

                                అయోధ్యలో ప్రవేశించిన బాటసారులంతా ఆనందాశ్చర్యాలకు లోనవుతున్నారు. రాముడు అరణ్యవాసానికి వెళ్ళినప్పటి నుండి సుఖసౌఖ్యాలను వదిలిపెట్టి ఆశ్రమజీవితం స్వీకరించి నిరాడంబరంగా ధార్మిక కర్మలు చేయడానికే కాలం గడిపిన అయోధ్యకు ఇప్పటి అయోధ్యకూ ఎంత అంతరం! ఇప్పటి అయోధ్య పచ్చని పందిళ్లతో, గుమ్మాలకు మామిడాకులు బంతిపూల తోరణాలతో, నట్టింట్లో పట్టుపరికిణిల లేడిపిల్లల కాలిమువ్వలు ఘల్లు ఘల్లుమంటుంటే ప్రతి వాకిలిలోనూ పండుగ సంబరం నెలకొని ఉంది. మొన్నటిదాకా భిక్షగా జొన్న అన్నం స్వీకరించిన సాధువుకు ఇవాళ నేతి ఘుమఘుమలతో పంచభక్ష్య పరమాన్నం దొరుకుతుంది. జంతికలు, లడ్డూలు ముటగట్టుకొని పిల్లవాడొకడు చెంగున వీధిలోకి వచ్చాడు. తోటి పిల్లలు తమ ఇండ్లనుంచి తెచ్చిన కజ్జికాయలూ, అప్పాలు, మురుకులు అన్నీ ఒకదగ్గర పోగేసి పంచుకుంటున్నారు. చాలా దూరం నుండి ప్రయాణం చేసి వస్తున్న బృందానికి గృహస్థు ఒకతను మజ్జిగ ఇస్తూ వారి వివరం అడిగాడు. గోదావరితీరం వారట, కాశీ విశ్వనాథుని దర్శించుకున్నాక శ్రీరాముడు అయోధ్య చేరుకున్నాడని తెల్సుకొని ఆయనని కన్నులార చూద్దామని వచ్చరట. ఎంతో సంతోషించి ఇల్లాలికి తనూ వాళ్లతోపాటే వెళ్లివస్తానని చెప్పి బయలుదేరాడు...అతను క్రితం సాయంత్రమే అంతఃపురంలో రాముడిని చూసివచ్చాడు!
'రామన్న రాముడూ కోదండరాముడూ శ్రీరామచంద్రునీ చూద్దామురా, అహ సీతమ్మతల్లినీ చూద్దామురా' అంటూ తప్పెట్లు కొడుతూ వెళుతున్న బృందాన్ని చూసి ఆ పిల్లలు 'ఒరే, రాములోరిని చూడ్డానికి వెళ్తున్నారట్రా..పదండి మనమూ పోదా'మని వాళ్లతో అంతఃపురం వైపు కదిలారు.

                                                              **************

"రక్ష. రక్ష మాతా రక్ష రక్ష"
ఉద్యానంలో నడుస్తున్న కౌసల్య, సుమిత్రా, కైకేయిలకు ఈ మాటలు వినిపించి వెనక్కు తిరిగి చూసారు. మిత్రవర్ధనుడు రొప్పుతూ వస్తున్నాడు. దశరధనందనులకు బాల్య సఖుడు, సుమంత్రుడి సహాయకుడు అతడు. రామపట్టాభిషేకం చూద్దామని వచ్చిన వానర, విభీషణాదులకు అన్ని సౌకర్యాలు దగ్గరుండి చూసుకోవాల్సిందిగా నియమించారు. పట్టాభిషేకం జగిరిన తరువాత అందరూ వెళ్ళిపోగా కొన్నిరోజుల తరువాత హనుమ మాత్రం కోసలలో మరికొంతకాలం రాముడి సన్నిధిలో ఉంటానని వచ్చాడు. అతడికి ప్రత్యేక సహాయకుడిగా ఉన్నాడిపుడు. పరిగెత్తూకుంటూ వచ్చి "అమ్మా, ఈ సంకటం నుండి మీరే కాపాడాలి" అంటూ కాళ్ల మీద పడ్డాడు. "సంకటమా? ఏమిటది?" అని అడుగుతుండగానే "మిత్రవర్ధనా.. మిత్రవర్ధనా.. ఎక్కడున్నావయ్యా" అంటూ హనుమ వెతుక్కుంటూ రావడం గమనించి కౌసల్యాదేవి వెనక దాక్కొని "అదిగోనమ్మా సంకటం" అంటూ హనుమవైపు చూపించాడు. రాజమాతలకు వందనాలు సమర్పించి 'నీ కోసం ఎక్కడెక్కడో వెతుకుతుంటే నువ్వు ఇక్కడ తీరిగ్గా కూచున్నావా పద పద‌‌' అంటూ మిత్రవర్దనుడిని పిలిచాడు. ఏం జరిగింది అని అడిగిన సుమిత్రతో మిత్రవర్దనుడు  "ఏమి చెప్పమంటారు తల్లీ, ఏ ముహూర్తంలో నన్ను ఈ మహానుభావుడికి అప్పగించారోగాని నా ప్రాణం మీదకు వచ్చిందది. అయోధ్య తిప్పి చూపించమంటే సరస్సులూ, భవంతులూ చూపించమన్నాడనుకున్నా. కాదు కాదు..రాముడు తిరిగిన ఉద్యానాలు ఊగిన ఉయ్యాల ఎక్కిన చెట్లు చూపించాలట, ఆడిన ఆటలు ఏమిటో, బాల్య సఖులతో పాడుకున్న పాటలేమిటో కావాలట. మధ్యాహ్నమైంది కదాని భోజనం చేసి కాస్త కునుకు తీస్తే ఉపద్రవమేదో వచ్చినట్టు లేపి 'ఇదిగో.. శ్రీరాముడు చిన్నప్పుడు గోరుముద్దలు తినేటపుడెపుడైనా మారం చేసేవాడా? అల్లరి చేస్తే ఎవరు బుజ్జగించేవారు? ఏమని బుజ్జగించేవారు? ఎవరు తినిపించేవారూ'అని అడుగుతాడు. మాటకు ముందొక 'రాముడు‌‌' మాటకు వెనక ఒక 'రాముడు‌‌'. కూచర్చుంటే రాముడు, నిల్చుంటే రాముడు. అలుపన్నది లేకుండా అది చూపించు, ఇది చూపించు, అప్పుడేమయింది అంటాడు. ఇప్పుడు కూడా అదే తంతు, చిన్నప్పుడు చంద్రుని చూపించమని మారం చేస్తే మీరు అద్దంలో చూపించారని చెప్పాను ఎగిరి గంతేసి 'భలే భలే...రామచంద్రుడికి చంద్రుడిష్టమా, అయితే నా భుజాలనెక్కు క్షణంలో ఆ చంద్రుడిని పట్టుకొచ్చేద్దాం' అంటాడు‌‌" అని దీనంగా చెప్తుంటే హనమ వినయంగా "తప్పించుకునేందుకు ఇతగాడు ఏవేవో చెప్తున్నాడు మాతా...అవి కాదుగాని రాముడికి చంద్రుడంటే ఇంకా ఇష్టమేనా? ఇష్టమైతే రివ్వున అలా ఆకాశానికి ఎగిరి ఆ నెలరాజును హారంలో పెట్టి నా రాజుకు కానుకగా ఇస్తా‌‌"నని దర్పంగా చెప్పాడు. "నువ్వు అంత క్షష్టపడి తీసుకొచ్చినా చక్కని చుక్కలాంటి మా కోడలి ముందు ఆ చందమామ తేలిపోతాడు హనుమా" చురకేసినట్టూగా అన్నది కైక. "ఇతగాడికి సరైన సమాధానమే ఇచ్చారమ్మా" మిత్రవర్ధనుడు అంటుండగానే "అవును తల్లీ ఆ క్షీరరాజ తనయ నా స్వామి చెంతనుండగా నా బోటివాడు ఇచ్చుకునేది ఏముంటుంది. ఇక మీరు సెలవిప్పిస్తే ఈ మిత్రవర్దనుడితో కాస్త పనుంది‌‌" అంటూ అతడి రెక్క పట్టుకుని  'రామచంద్రప్రభో..' అని ఆతను వేడుకోలుగా అంటుంటే "ఆఁ ఆ రామయ్య గురించే... ఆయనకి ఇష్టమైన ఫలమేమిటి? మీరందరూ కలిసి ఎక్కడ ఆడుకునేవారో చూపిద్దువుగాని" అంటూ మోసుకొనిపోయాడు. ఏమి ఈ హనుమ అని మిగతాముగ్గురూ ముక్కున వేలేసుకున్నారు

                                                              **************
సభ ఇంకాసేపట్లో మొదలవుతుంది అనగా సిద్దార్ధుడు, మరికొందరు మంత్రులతో కలిసి భరతుడు తన రథమెక్కి వసిష్ఠాశ్రమానికి పయనమయ్యాడు. రాజ్యపాలన మొదలుపెట్టిన తరువాత మొదటి కార్తీకమాసం అవడంతో నగరంలో ఒక గొప్ప శివాలయ నిర్మాణం చేయ సంకల్పించాడు రాఘవుడు. అందుకు స్థల, ముహూర్త నిర్ణయం చేయడానికి కుల గురువు వసిష్ఠుని తీసుకొని రావలసిందిగా క్రితంరోజు తీర్మానించారు. ఆ పని పైనే భరతుడు తానే స్వయంగా వెళ్లి గురువుగారిని సకల మర్యాదలతో తీసుకొని వస్తానన్నాడు, ఆ మిషపై వెళ్లి గురువు దగ్గర తన మనసులోని సంఘర్షణను తెలియజేసి శాంత పడదామనుకున్నాడు. అన్నయ్య అరణ్యవాసం ముగించుకొనివచ్చి రాజ్యం స్వీకరించాడు, తాను యువరాజైనాడు, తన పరివారమూ, ప్రజలు  చాలా సంతోషంగా ఉన్నారు. అయినా అతడిలో ఏదో అలజడి. తెలియని దిగులేదో ఆవరించిందీ మధ్య.
                    అయోధ్య దాటుతుండగా కుండలు చేసే గంగు కనిపించాడు. 'అతడిని తానెరుగుదును. నగరంలో ఎవరింటిలో శుభకార్యం జరిగినా అందుకు కావాల్సిన మట్టిపాత్రలూ, కండలపై చక్కని రంగులు, చిత్రాలు వేసి ఇస్తుంటాడు. పధ్నాలుగు సంవత్సరాల ముందు మేనమామ ఇంటి దగ్గర ఉన్న తనను హుటాహూటిన బయలుదేరమని కబురొచ్చింది. అయోధ్య చేరుకోగానే ఇళ్లన్నీ పందిళ్లు వేసివున్నా ఎందుకనో కళావిహీనంగా ఉన్నాయి, తెగిపోయిన పూమాల పందిరిలో దిగులుగా ఏడుస్తూ కూర్చున్న గంగు ముఖం ఇంకా మానసంలో సజీవంగా ఉన్నది. ఇప్పుడతనికి ఐదేళ్ల కుమారుడు. నిన్న రాత్రి మారువేషంలో గుప్తచారులతో వెళ్ళి ప్రజలేమనుకుంటున్నారో తెలుసుకుంటూ నగరంలో తిరుగుతుంటే గంగు ఇంటివైపు వెళ్ళినపుడు అతని ఇంటిచుట్టూ ఉన్న పిల్లలను పోగేసి అరుగుపై, తన ఒడిలో కొడుకును కూర్చోబెట్టుకొని, వాళ్లందరికి రామకథను చెబుతున్నాడ‌‌'ని మెదిలింది భరతుడికి. గంగు చేసిన అభివాదాన్ని చిరునవ్వుతో స్వీకరించి ముందుకు కలిలాడు.

                        సరయూ తీరంలో ఎత్తైన సాల, దేవదారు, వివిధ ఓషధీ వృక్షాలూ పూల మొక్కల మధ్య కుటీరాలతో ఉదయపు ఎండలో వసిష్ఠుని ఆశ్రమం తులసికోటలో దీపంలాగా ప్రకాశిస్తుంది. నిత్యాగ్నిహోత్రం నుండి వచ్చే మూలికల ధూమంతో ఆ పరిసరాలలో అనిర్వచనీయమైన ప్రశాంతత నెలకొని ఉంది

భద్రం కర్ణేభిః శృణు యామదేవా  భద్రం పశ్యేమాక్షు భిర్యజత్రాః
స్థిరై రంగై స్తుష్టు వాగ్‌‌ం సస్తనూభిః వ్యశేమ దేవహితం యదాయః

అంటూ రావిచెట్టు నీడలో మునిబాలురు కొందరు వేద పఠనం చేస్తున్నారు. వేరొక కుటీరం దగ్గర రాచబిడ్డలు గురువుల దగ్గర రాజనీతి శాస్త్రం అభ్యసిస్తున్నారు. గోశాలలో  అరుంధతీదేవితో కలిసి కొందరు పిల్లలు కామధేనువుకు, నందినీ ధేనువుకు సపర్యలు చేస్తుంటే మోరలెత్తి పిల్లలు ఇస్తున్న గ్రాసం తీసుకుంటున్నాయవి.

భరతుడుకి ఆశ్రమవాసులు సాదర స్వాగతం పలికారు. వసిష్ఠారుంధతిలకు ప్రణామం చేసి శివాలయ నిర్మాణ నిమిత్తం రాముడు తనను తోడ్కొని రమ్మన్నాడని చెప్పాడు. ఇంకా ఏదో చెప్పడానికి వెనకాడుతున్న భరతుని చూసి 'ఏదో విషమై ఆందోళన చెందుతున్నావు. చెప్పడానికి సంశయిస్తున్నావు, ఏమిటది ?" అని దగ్గరకు తీసుకుంటూ అడిగాడు వసిష్ఠుడు. చేతులు కట్టుకొని "సర్వజ్ఞులు మీకు తెలియనిది కాదు. తండ్రిగారి చేతుల మీదుగా రాజ్యం స్వీకరించాల్సిన అన్నయ్య నా తల్లి అడిగిన వరాల కారణంగా అడవులపాలు కావాల్సివచ్చింది, కాళ్ల పారాణి కుడా ఆరని వదినమ్మ రాక్షసుల చెరలో ఎన్నో కష్టాలు పడింది...సౌమిత్రికి ఇన్నేండ్లు సరియైన నిద్ర కరువైంది. భగవంతుడి కృప వల్ల అన్నయ్య తిరిగివచ్చి రాజ్యపాలన చేస్తున్నారు...ప్రజలు ఎంతో ఆనందంగా ఉన్నారు" అని తడబడుతున్న స్వరంతో, "ఇదంతా చూస్తుంటే అయోధ్య వాసులకూ, అన్నావదినలకు ఇన్నేళ్లు ఆనందం దూరమవడానికి నేనే కారణమన్న భావన తొలిచేస్తున్నది. ఒకవేళ అన్నగారు కూడా..." చెప్పడానికి మాటలు రాక నేలవైపు చూస్తూ మౌనం దాల్చాడు భరతుడు.

"సోదరుల కోసం తపంచిపోయే అన్న, అన్న కోసం సర్వం త్యజించడానికి వెనుకాడని తమ్ముళ్లు. ఎంతటి పుణ్యం చేసుకున్నదో ఇక్ష్వాకు వంశం ఇంతటి ఉదాత్తమైన గుణసంపన్నులను ఈ ఆర్యావర్తానికి అందించింది...మీలాంటి వారికి ఆచార్యుడిగా ఉన్నందుకు చాలా సంతోషంగా ఉంది" అంటూ భరతుడితో వాత్సల్యంగా "అయాచితంగా వచ్చిన రాజ్యాన్ని రాముడియందే న్యాసం చేసి దాన్ని పదునాలుగేండ్లు కంటికి రెప్పలా కాపాడి, సమయం రాగానే అన్నకు అప్పగించి రాజ్యభారాన్ని వదులుకున్నావుగాని...అది తీసుకొచ్చిన దిగులును ఇంకా మోస్తూనే ఉన్నావా! అది నీవంటి వాడికి శోభనివ్వదు,

అమ్మై రుద్రుని చేత దామసుల సంహారమ్ము గావించె, స

త్వమ్మౌ సీత బరిగ్రహింప నదె రౌద్రధ్వంస వైదగ్ధ్య కా

ర్యమ్మున్ జూపె, గుణాగుణద్వయ విదూరంబైన యా శక్తి ధ

ర్మమ్మున్ బూని గుణమ్ము జేగొనుట చిత్రంబౌనె రామానుజా!

                                                       
నాయనా నీకొక రహస్యం చెబుతాను, పూర్వం త్రిపురాసురులనే ముగ్గురు రాక్షసులు బ్రహ్మదేవుని వరం పొంది  ధర్మవిరోధులై ముల్లోకాలనూ పీడించారు. ఆ అసరులబారి నుండి కాపాడమని దేవతలు పరమేశ్వరుడిని ప్రార్ధించగా ముక్కంటి సమరానికి కదలగా శ్రీమహావిష్ణువు విల్లుగానూ, మేరు పర్వతము ధనస్సుగానూ, ఆదిశేషుడు వింటినారిగానూ మారి రాక్షసులను అంతమొందించారు. అసురసంహారం కోసం రౌద్రమూర్తి చేతిలో ఆయుధమై నిలిచిన ఆ విష్ణువే తదనంతరం సద్గుణశోభితయైన సీతను చేపట్టడానికి పూర్వరూపమైన అదే ఆయుధాన్ని పడగొట్టి తనలోని తమోగుణాన్ని జయించడానికి ప్రతీకగా చాటాడు. అంతటి పురుషోత్తమునిలో ధర్మాచరణకు అవసరమైనది తప్ప అన్య భావం చేరదు..అతనియందు ఎటువంటి దోషమూ కలుగనేరదు. నీ కారణంగా అరణ్యవాసం చేసాడనటానికిగాని, నువ్వు లేకపోతే అప్పుడే పట్టాభిషేకం జరిగి ఉండేదనడానికిగాని చెప్పడానికి వీలులేదు. రావణ సంహారం, లోక కళ్యాణం కోసం జరిగిన జగన్నాటకంలో నీవు నిమిత్తమాత్రుడివి. లంకాధీశుని నేలకూల్చి విభీషనుడిని రాజును చేసాక అతను ఎంత అడిగినా అక్కడ ఉండలేదు..నిన్ను చూడటానికి పరుగు పరుగున వచ్చాడు. అన్ని కష్టాలు అనుభవించి వచ్చినా ముందుగా నీ దీక్షను విరమింపజేసి తాను జటలు విప్పాడు. తన మనసులో మీ మీద వాత్సల్యం తప్ప అన్యభావన లేద"ని చెప్పాడు.
                
                          వసిష్ఠుని పలుకులతో భరతుని మనసులో ప్రశాంతత కలిగినట్లయింది. రామచంద్రుడు వస్తున్నాడని నందిగ్రామానికి వచ్చి మారుతి చెప్పిన రోజును గుర్తుచేసుకున్నాడు. విభీషణుడు చేస్తానన్న సత్కారాలనూ, మర్యాదలను సైతం కాదని తన కోసం ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయక వచ్చి ప్రేమగా ఆలింగనం చేసుకున్న సంఘటన మదిలో మెదిలి  ఆనందం కదిలింది. సూర్యూడిని పట్టిన గ్రహణంలా ఆవరించిన దిగులు నీటి బుడగలా మాయమైంది.
ప్రసన్నమైన మనసుతో గురువుగారికి నమస్కరించి, ఆయననూ అరుంధతి దేవిని రథమెక్కించి తాను ఒక ఉత్తమాశ్వాన్ని అధిరోహించాడు. ధరించిన పట్టుపీతాంబరాలు, కంఠాన్ని అలంకరించిన ముత్యాలహారాన్ని మించిన తేజస్సు మోముపై కదులుతుండగా అశ్వాన్ని అయోధ్య వైపుకు నడిపాడు.

The joy of wonderful life

ఏ తరగతిలోనో గుర్తులేదుగాని స్కూల్ రోజుల్లో  మాకొక ఇంగ్లీష్ పాఠం ఉండేది. దక్షిణాఫ్రికాలోని  

డా.క్రిష్టియన్ బెర్నాడ్‌కు (ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి మానవ హృదయమార్పిడి శస్త్రచికిత్సను విజయవంతంగా చేశారు ఈయన) మానవ జీవితంలోని బాధ, వ్యధ పట్ల ఒక ధృక్పథాన్ని, జీవితం గొప్పదానాన్ని తెలియజేసిన ఒక అనుభవం గురించి ఆ పాఠం. ఒకనాడు డాక్టర్ గారు, ఆయన భార్య రెస్టారెంట్ నుండి తిరిగొస్తూ రోడ్డు దాటుతుంటే కారు గుద్దడంవల్ల పెద్ద యాక్సిడెంట్ అవుతుంది ఇద్దరికీ. ఎందరికో వైద్యం చేసిన ఆయనే కొన్నిరోజుల పాటు ఆసుపత్రి పడకమీద ఉండాల్సివచ్చేసరికి ఎందరో పేషంట్స్‌కు తన అవసరం ఉండగా, తామిద్దరి ఆలనపాలన అవసరమైన చంటిపిల్లలు ఉండగా తమకే ఎందుకిలా జరిగిందనీ.. మానవ జీవితంలో కష్టాలు బాధలూ తప్పనిసరి బరువేనా అని దిగులు పడుతూ అప్పటికి యేడేళ్ల క్రితం ఎదురైన సంఘటనను గుర్తుతెచ్చుకుంటాడు. అదే పాఠంలోని ముఖ్యమైన భాగం. ఒకరోజు డాక్టర్ గారు పిల్లల వార్డులో తిగుతుండగా నర్సులు అలానే వదిలేసి వెళ్ళిపోయిన బ్రేక్‌ఫాస్ట్ ట్రాలీని ఇద్దరు పిల్లలు ’లాగేసుకొని’ వార్డులో ఫార్ములా-వన్ రేసులాగా నడుపుతుంటారు. వెనక వైపు నుండి ఒక పిల్లాడు మెకానిక్ పాత్రని నిర్వహిస్తూ ట్రాలీని తోస్తూవుంటే ముందు భాగంలో కూర్చొని మరో పిల్లాడు డ్రయివింగ్ చేస్తుంటాడు.. వార్డ్‌లోని మిగతా పిల్లలు హర్షధ్వానాలతో వీళ్లను సపోర్ట్ చేస్తారు.  ఈ ఇద్దరు పిల్లల గురించి డాక్టర్ గారు చెబుతూ ఆ మెకానిక్ అబ్బాయి తల్లిదండ్రులు ఎప్పుడూ గొడవపడుతూ ఉండేవారట, ఒకనాడు ఆ గొడవల్లో పిల్లావాడి తల్లి భర్త మీదకు లాంతరు దీపాన్ని విసిరేస్తే అది గురితప్పి ఈ అబ్బాయి మొహం మీద పడుతుంది.. మొహంపై మంటలు అంటుకోవడంతో అతని చూపు పోతుంది. ఎన్నో సర్జరీల తరువాత కూడా ఆ అబ్బాయి మొహం పై చర్మం జారగిలబడుతూ చూడడానికి చాలా వికృతంగా కనిపించేవాడట. ఇక ఆ డ్రైవర్ అబ్బాయికి అంతకు కొన్నాళ్ల క్రితమే ఒక హృద్రోగ సమస్య నిమిత్తం బెర్నాడ్ గారు వైద్యం చేశారు, కాని ఎముకల్లో ట్యూమర్ రావడంతో అతడిని మళ్ళీ హస్పటల్‌లో చేరుస్తారు. రేస్ జరిగిన కొద్దిరోజుల ముందే ఆ డ్రైవర్ పిల్లాడి చేయినొకదాన్ని తీసేయాల్సివస్తుంది.. ట్యూమర్ కారణంగా.

అంతటి విషాదకరమైన కష్టంలో  ఉండీ కూడా ఆ పిల్లలు రేసు ముగించాక బర్నార్డ్‌ దగ్గరికొచ్చి ’మేం గెలిచాం’ అని గర్వంగా చెప్పారట. బాధ, కష్టం తాలుకు నీడలేవి దరిజేరనీయకుండా సంతోషంగా కనిపించిన ఆ క్షణం ఆ ఇద్దరు పిల్లలూ తనకు అత్యంత విలువైన సత్యాన్ని తెలియజేసారనీ, బ్రతికుండటంలోని మాధుర్యాన్ని ప్రతీక్షణం ఆస్వాదించడమే జీవితపు సారమని గుర్తుచేసుకుంటారు. కష్టాలు పడ్డాము కాబట్టి వ్యక్తిగా ఎదగమూ కాని ఆ కష్టాల తాలుకు అనుభవం (సానుకూల ధృక్పథం ఉంటే) మనల్ని వ్యక్తులుగా ఎదిగేందుకు దోహదం చేస్తుందని చెప్తారు.

I had been looking at suffering from the wrong end. You don’t become a better person because you are suffering; but you become a better person because you have experienced suffering.These children showed me that it’s not what you’ve lost that’s important. What is important is what you have left.

The Business of living is the celebration of being alive.   -- Dr. Barnard

 ఇదే సందేశాన్ని ఇచ్చిన ఒక మంచి సినిమా గురించి చెప్పుకుందామిపుడు. 1946 లో విడుదలైన 'It's a Wonderful Life'  అమెరికన్ చలనచిత్ర పరిశ్రమలో ఒక ఆణిముత్యం. క్రిస్‌మస్ సందర్భంగా విడుదలైన ఈ చిత్రం ఆ తరువాతి కాలంలో క్లాసిక్ స్థాయిని అందుకొంది. జీవితంలోని ఆనందాన్ని, జీవించేందుకు స్ఫూర్తిని నింపగలిగే చిత్రాల్లో ముందువరసలో ఉంటుంది. శివరాత్రి నాడు ఎలాగైతే మనకు భూకైలాస్ చూడటం అలవాటైపోయిందో అలానే ఒకప్పుడు అమెరికన్ టీవి ఛానెళ్ళు క్రిస్‌మస్ సందర్భంగా ఈ సినిమాను ప్రదర్శించేవట. సినిమా విషయానికి వస్తే ఓపెనింగ్ టైటిల్స్ పూర్తవగానే క్రిస్‌మస్‌‌కు ముందురోజు సాయంత్రాన అమెరికాలోని Bedford Falls అనే ఊళ్లో ముసలీ ముతకా పిల్లాపీచు చిన్నాపెద్దా ఆడమగా తేడా లేకుండా కథానాయకుడైన జార్జ్ బెయిలి అనే వ్యక్తి బాగుండాలి, అతనికి సహాయం చేయండనే ప్రార్ధనలతో మొదలౌతుంది. ఆ ప్రార్దనలు తారాలోకంలోని దేవతలకు చేరి మన కథానాయకుడికి సహాయం చేయడానికి క్లారెన్స్ (Clarence) అనే దేవదూతను పంపిస్తారు. సాయం చేయమని Bedford Falls ప్రజలు ఎందుకు కోరుకున్నారో, అతనికి క్లారెన్స్ ఏవిధంగా సహాయం చేశాడో తెల్సుకునేముందు జార్జ్ బెయిలి గురించి తెలుసుకుందాము.

Bedford Falls అనేది న్యూయార్క్ పరిసరాల్లోని ఒక ఊహాజినిత ఊరు... మన దగ్గర ఆర్కే.నారాయణ్ గారి మాల్గుడి లాగ. ఆ బెడ్‌ఫోర్డ్ ఫాల్స్ లో టాక్సీలనుండి థియేటర్లదాకా బ్యాంకుల నుండీ బిల్డింగులదాకా చాలా వారకు Mr.Potter అనే వ్యాపారస్థుడి చేతుల్లో ఉంటుంది. డబ్బు మీద ఆ ఊరి మీద పెత్తనం పై విపరీతమైన ఆశ. ఆయనకున్న ఎన్నెన్నో వ్యాపారాల్లో ఆ ఊళ్ళో ప్రజలకు చాలీచాలని ‘కొంప’లను  అద్దెకు ఇవ్వడం ఒకటి. అదే ఊళ్ళో Peter Bailey అనే ఆయన సామాన్యుడు ఎప్పుడో పదవి విరమణ వయసు వచ్చినపుడు కాకుండా పిల్లలు పిల్లలుగా ఉన్నపుడే  అందుబాటు ధరలో సొంతింటిని  కట్టుకోగలగాలనే ఆశయంతో  'Building and Loans' అనే సంస్థను నడుపుతూంటాడు. మనసున్న మనిషి. ఆ సంస్థను కూడా సొంతం చేసుకుంటే ఇక ఊరు మొత్తం తన గుప్పిట్లో ఉంటుందని అందులో వాటాదారుగా చేరతాడు Potter  కాని పీటర్ పట్టుదల కారణంగా అది అడియాశగానే ఉండిపోతుంది.  Peter Bailey కి ఇద్దరు కొడుకులు.. ఆ ఇద్దరిలో పెద్దవాడే మన కథానాయకుడు జార్జ్ బెయిలి.


హైస్కూల్ చదువు అయ్యాక దేశవిదేశాలు చుట్టేసి కాలేజిలో ఉన్నతవిద్య అభ్యసించాలని చిన్నప్పటినుండి ఉవ్విళ్ళూరుతూంటాడు. కాలేజి చదువు అయ్యాక ఆ ఊళ్ళోనుండి బయటకొచ్చేసి పెద్ద పెద్ద టవర్లు, బ్రిడ్జిలూ, రహదార్లు కట్టేయాలని ప్లాన్ అతనిది. భవిష్యత్తులోని వచ్చే క్షణంలో, వచ్చే రోజులో, వచ్చే సంత్సరంలో ...ఆ వచ్చే సంవత్సరంలో ఏమేం చేయాలో తన దగ్గర పక్కా ప్లాన్ ఉంది. అయితే మనం వేసుకున్న ప్లాన్స్ కన్నా గొప్పదీ సంక్లిష్టమైన మాష్టర్‌ ప్లానొకటి తలరాత రాసేవాడి దగ్గర ఉంటుంది. ఎవరి ప్రణాలికకు బంగారు మెరుగులు అద్దుతాడో, ఎవరి ప్రణాలికలను పేకమేడలా కూల్చుతాడో ఆ పైవాడికే ఎరుక. తమ్ముడి హైస్కూల్ చదువు పూర్తయ్యాక అతడిని Building and Loans లో తన స్థానంలో తండ్రికి చేదోడుగా చేర్చి తను ప్రపంచ యాత్రకు బయల్దేరబోతున్న తరుణంలో గుండెపోటు కారణంగా తండ్రి మరణించాడనే వార్త తెలుస్తుంది. తండ్రి హఠాత్మరణంతో తన ప్రయాణ ఏర్పాట్లన్నీ వాయిదా వేసుకొని కొన్ని నెలలపాటు సంస్థ కార్యకలాపాలు చక్కదిద్దుతాడు...అవన్నీ కొలిక్కి వచ్చాక సంస్థలోని బోర్డ్‌ ఆఫ్ మెంబర్స్‌కు దాన్ని అప్పజెప్పేసి కాలేజి చదువు కోసం వెళ్ళాలి అనుకుంటాడు. పీటర్ చనిపోవడం, జార్జ్ బెయిలి వెళ్ళిపోవాలనుకోవడంతో ఇదే అదనుగా సంస్థను రద్దు చేసేద్దామని Potter ఒత్తిడి తెస్తాడు. ఇది గ్రహించిన జార్జ్ అందుకు ససేమీరా ఒప్పుకోడు కాని సంస్థ కొనసాగాలంటే Potter పాలబడకుండా ఉండాలంటే జార్జ్ సారధ్య బాధ్యతలు తీసుకోవాలని బోర్డ్‌ ఆఫ్ మెంబర్స్ తీర్మానించడంతో జార్జ్  ఆ ఊళ్ళోనే ఉండిపోవాల్సొస్తుంది. ఈ పరిస్థితిలో కూడా జార్జ్ దగ్గర ఒక ప్లాన్ ఉంది. తన బదులు తమ్ముడు హ్యారిని కాలేజి చదువులకు పంపించి అతను తిరిగొచ్చాక బిజినెస్ అప్పగించేసి తన ప్రపంచయాత్ర, చదువు పూర్తిచేయాలని.

అయితే విధి మరోలా తలచింది. కాలేజి చదువు పూర్తి చేసుకున్న హ్యారి భార్యా సమేతంగా దిగిపోతాడు హ్యారికి అతని మామగారు న్యూయార్క్‌లోని ఆయన ఫ్యాక్టరిలో మంచి ఉగ్యోదమిచ్చాడని తెలుసుకుంటాడు. తను అడిగితే తమ్ముడు కాదనడని తెలిసినా అతనికి ఇంకా మంచి భవిష్యత్తు ఉండాలనే ఉద్దేశ్యంతో కాలేజి వెళ్ళాలనే ప్లాన్‌ను పూర్తిగా చెరిపివేస్తాడు.

అప్పుడే తనని చిన్నప్పటి నుండి ప్రేమిస్తున్న మేరి‌ని చాలా రోజుల తరువాత కలుసుకుంటాడు.మేరి ఇంకా తననే కావాలి అనుకుంటుందని గ్రహిస్తాడు. అంటే మనవాడేం తక్కువకాదు ఆ అమ్మాయి కోరుకుంటే నింగిలోని జాబిల్లిని తాడు వేసి భూమ్మీదకు దించేస్తాననేంతగా ప్రేమిస్తాడు. సంస్థ బాధ్యతల్లో మునిగిపోవడం, మేరి కూడా ఇన్నిరోజులూ చదువు కోసం వేరే ఊళ్ళో ఉండడంతో  ప్రేమ అనే విషయాన్ని మర్చిపోతాడు. ఇప్పుడు మేరి తిరిగిచ్చేయడంతో, ‘నువ్వూ ఒక ఇంటివాడివి అవ్వూ’ అని తల్లి నచ్చజెప్పడంతో చిన్ననాటి ప్రియురాలిని జీవిత భాగస్వామిగా చేసుకుంటాడు.

తమ్ముడు కూడా వెళ్ళిపోవడంతో  Building and Loan బాధ్యతల్లో, తండ్రి అడుగుజాడల్లో నడుస్తూ మధ్యతరగతి మనిషికి సొంతింటిని కట్టివ్వాలనే పనిలో పూర్తిగా మునిగిపోతాడు జార్జ్. ఎంతోమందికి అందుబాటు ధరలో చక్కని వసతులతో వాళ్ళు కావాలనుకునే పొదరింటిని కట్టిస్తాడు. మేరి కూడా అతనికి తన సహాయసహకారాలు అందిస్తుంటుంది. మరోపక్కన Potter తనకు వీలైనపుడల్లా జార్జ్ ను‌ ఎన్ని విధాలుగా కష్టపెట్టాలో అన్ని విధాలుగా కష్టపెడుతుంటాడు.  పైసా పైసా కూడబెట్టుకున్న డబ్బుతో పెళ్ళయ్యక హని‌మూన్ వెళ్లబోతుంటే సంస్థలో ఎదో అలజడి రేపి అతని ట్రిప్‌ను చెడగొడతాడు. వారానికి  నలభైఐదు డాలర్ల సంపాదనతో, పది డాలర్ల  పొదుపుతో (ఇప్పుడైతే అమెరికాలో పనిచేసే ఐటి ఉద్యోగి ఒక గంటలో సంపాదించే సగటు వేతనం సుమారు 30-90 డాలర్లు) నెట్టుకొస్తున్న జార్జ్ ‌కు సంవత్సరానికి ఇరవై వేల డాలర్ల ఆశ చూపించి అతడినీ, తద్వారా పోటీగా ఉన్న Building and Loan ను హస్తగతం చేసుకోవాలి అనుకుంటాడు. కాని ఇవిదేనికీ జార్జ్ లొంగకుండా ఉంటాడు.

ఇలాంటి ఒడిదొడుకుల మధ్య సంవత్సరాలు దొర్లిపోతాయి. సినిమాలో ప్రస్తుత కాలానికి వస్తాము...క్రిస్‌మస్‌కు ముందురోజు సాయంకాలమది. జార్జ్‌వాళ్ళు బ్యాంక్‌కు బాకీపడిపోయిన ఎనిమిది వేల డాలర్లు ‘కనిపించకుండా పోతాయి’. ఆరోజు కల్లా డబ్బు జమచేయకపోత బ్యాంకు అతడిని ఎగవేతదారు క్రింద జమకట్టి, సంస్థ దివాళా తీసిందని ప్రకటించి జైల్లో పెడుతుంది. గత్యంతరం లేని ఈ పరిస్థితిలో అత్మాభిమానం చంపుకొని పాట్టర్‌ను సహాయం చేయమని అర్దిస్తే సహాయం అటుంచి జార్జ్‌ను హేళన చేస్తాడు, అవమానిస్తాడు. పరువుమర్యాద మంటకలసిపోతాయని భయపడి, ఈ పరిస్థితి నుండి బయటపడే మార్గమే లేదని, దివాళాతీసి  జైలుకెళితే తన భార్యాపిల్లలు దిక్కులేనివారు అవుతారని, పాట్టర్ ఊరు మొత్తాన్ని తన చేతుల్లో తీసేసుకుంటాడని..ఇన్నేళ్ల తన ప్రయాస వృథా అయిందని వ్యధచెంది జార్జ్ ఒక దారుణమైన నిర్ణయం తీసుకుంటాడు. ఆత్మహత్య చేసుకుందామని.

అప్పుడే మన దేవదూత క్లారెన్స్ రంగంలోక దిగుతాడు. మొదట్లో క్లారెన్స్‌ను మతిభ్రమించినవాడుగా అనుకుంటాడు జార్జ్, దేవదూతవైతే రెక్కలేవని జోక్ చేస్తాడు. కథల్లో, సినిమాల్లో దేవదూతలంటే శ్వేతాంబరధారులై, చేతిలో మంత్రదండంతో, రెక్కలు ఉన్నట్టు చూపిస్తారుకదా అలానే మన కథానాయకుడూ అనుకుంటాడు. తరువాత్తరువాత జార్జ్ ఇన్నేళ్ళ తన జీవితంలో సాధించినదేమిటో అది తెలుసుకునేందుకు క్లారెన్స్ వాడిన పద్ధతేంటో అతడికి మెల్లిమెల్లిగా అర్దమవుతుంది, క్లారెన్స్ పై నమ్మకం కుదురుతుంది. అతడికి జీవితం పై మళ్ళీ ఆశ చిగురిస్తుంది...బ్రతుకుతో పోల్చుకుంటే అప్పుడు తనకు ఎదురైన సమస్య దూదిపింజమంత తేలికైందని గ్రహిస్తాడు.  అసలు ఏం చేసి క్లారెన్స్ జార్జ్ మనసు మార్చాడు? వారానికి నలభైఅయిదు డాలర్లు సంపాదించే జార్జ్ ఆ రాత్రి గడిచేకల్లా ఆ ఊళ్లోకెల్లా ధనవంతుడెలా అయ్యాడనేది తెలుసుకోవాలనుకుంటే మాత్రం సినిమా చూడాల్సిందే. ఆ సంతోషాన్ని స్వయంగా చూసి అనభవించాల్సిందే :)


చక్కని కథనం, సంభాషణలతో మనసుకు హత్తుకునేలా సాగిపోతుంది సినిమా. తన కోరికలు, ఆశలు ఒక్కొక్కటే తొలగిపోతుంటే బాధ్యతల తాలుకు బరువును మోస్తూ దిక్కుతోచని పరిస్థితుల్లో జార్జ్ పడే మానసిక సంఘర్షను అత్యద్భుతంగా పోషించాడు అమెరికన్ స్క్రీన్ లెజెండ్ James Stewart.  డబ్బు, పెత్తనం మీద విపరీతమైన వ్యామోహంతో...జార్జ్‌ను ఇబ్బంది పెడుతూండే పాత్రలో మన రావుగోపలరావు, రంగారావులను తలపిస్తూ అంతే గొప్పగా నటించారు Lionel Barrymore. భర్త మనసు తెలుకొని నడుచుకునే ఇల్లాలిగా పాత్రోచితంగా నటించారు Donna Reed.  ఇక నిడివి తక్కువే అయినే క్లారెన్స్ పాత్రతో చిరకాలం గుర్తుండిపోయేలా ఉంటారు Henry Travers.

Strange, isn't it? Each man's life touches so many other lives. When he isn't around he leaves an awful hole, doesn't he?
No man is a failure who has friends.  -- Clarence

పూజలూ పునస్కారాలు యజ్ఞయాగాలు కఠోరమైన తపస్సులు ప్రార్దనలూ ఇవేవీ అవసరం లేకుండానే మనమేమి అడగకుండానే మనపై అనంతమైన ప్రేమతో సృష్టిస్థితిలయ కారకుడైన ఆ భగవంతుడు ఇచ్చిన అతిగొప్ప వరం ఈ జీవితం. దానిని నిలుపుకోవడమో, నిర్లక్ష్యం చేయడమో పూర్తిగా మన చేతుల్లోనే ఉంది. చూడగలిగితే పైకి కనపడని క్లారెన్స్‌లు మనమధ్యే తిరుగుతూ ఉంటారు.

******************************************************************

ఈ సినిమా గరించి బ్లాగర్ మధురవాణి గారి పరిచయం ఇక్కడ చదవచ్చు.
Christiaan Barnard గారి పాఠం ఇక్కడ

******************************************************************

క్రిస్‌మస్, నూతన సంవత్సర సందర్భంగా అందినదే ఛాన్స్ అని SMS, internet అనే తేడా లేకుండా మొబైల్ ఆపరేటర్లు రేట్లు పెంచేశారట. రేపోమాపో ఈ గూగులోడూ అలాగే చేస్తాడేమోనని (చెయ్యడులెండి.. ఎందుకంటే బేసిగ్గా వీడు మంచోడు:) )  సందేహానుమానంతో,  ‘ఇంధ్రధనస్సు’ పాఠకులందరికీ కొంచెం ముందుగానే  నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు ... Happy holidays and have fun :)

వంకాయ వంటి కూరయు .. పంకజముఖి సీతవంటి భామామణియున్..

అతిగా ఆనందపడుతున్న మగవాడిని చూసినా, అదే పనిగా బాధపడుతున్న ఆడవాళ్ళ గురించి విన్నా ఈ సమాజానికి కంటిమీద కునుకు ఉండదు. ఎలాగైనా వాళ్ళను ఆ పరిస్థితి నుండి లాగేయాలని తపించిపోతుంటుంది.  కొన్నాళ్ళ  ముందు వరకు వీకెండ్స్ లో షికార్లు కొడుతూ, వీక్‍డేస్‌లో ఆఫీస్లో తల పట్టుకుంటూ య్యమ ఆనందంగా ఉండేవాడిని. భూమ్మీద ఇంకొక ఆడ ప్రాణి తన గోడు చెప్పుకునేందుకు, హింసించేందుకు ఎవరూ దొరకడంలేదని బాధపడుతుండేది. మమ్మల్ని అలా చూడలేని సమాజం + పెద్దవాళ్ళు  విధి ఆడిన వింత నాటకంలో పావులుగా చేసారు. మా ఇద్దరికి పెళ్ళి చేసారు.

ఆఫీస్‌లో లంచ్ అయ్యాక కుటుంబరావుల్తో పిచ్చాపాటి మాట్లాడుకుంటూ దగ్గర్లోని పార్కులో ప్రదక్షిణలు చేసేవాళ్ళం. ఓరోజున అలాగే కుబుర్లలో "ఇదిగో అబ్బాయ్, నీకెలాంటి లైఫ్ పార్ట్‌‌నర్ కావాలి అనుకుంటున్నా"వని ఒక కుటుంబీ అడిగాడు. ఆ ప్రశ్నకు మొదట్లో సిగ్గుపడిపోయి ఆ తరువాత ఆలోచనలో పడిపోయి కాసేపటికి ఫ్లో లో పడిపోయి "అబ్బే నాకు పెద్దగా కోరికల్లేవండీ. అమ్మాయి చూడడానికి చక్కగా ఉండాలి. వాలు జడ, కలువ పువ్వుల్లాంటి కళ్ళు, నవ్వుతూంటే ముత్యాలు రాలుతున్నట్లు ఉండీ నేను ఆఫీస్ నుండి రాగానే కాఫీ ఇవ్వకపోయినా నీళ్ళు ఇచ్చే అమ్మాయి, షాపింగ్ అంటే పెద్దగా ఇష్టంలేని, నాతో పాటు క్రికెట్ మ్యాచులూ, న్యూస్/డిస్కవరీ వగైరా ఛానల్స్ చూడకపోయినా సీరియళ్ళు చూడని, అణకువగా ఉంటూ నన్ను అర్దం చేసుకొనే.." అని చెప్పడం ముగించకుండానే ఆపేసి  "చూడూ మనిషికి ఆశ ఉండటంలో తప్పు లేదు.. to an extent అత్యాశ ఉన్నా ఫరవాలేదు కాని దురాశ ఉండకూడదు. దురాశ దుఃఖానికి చేటు" అని వారిస్తున్నట్టు చెప్పాడు. నా expectationsకీ ఆశకీ దురాశకీ లింక్ ఎంటో తెలీక అడిగితే దీర్ఘంగా గాలి పీల్చుకుంటూ "నీకు అదృష్టం కలిసిరావాలి అనుకొవడం ఆశ. యాభై పైసలు.. అఫ్‌‌కోర్స్ ఇప్పుడు యాభై పైసలు లేవనుకో.. యాభై పైసలు పెట్టి నువ్వు  కొనుక్కున లాటరీ టికెట్టుకి యాభై కోట్లు తగలాలి అనుకోవడం అత్యాశ. పక్కనోడు కొనుక్కుంటే ఆ టికెట్ల డబ్బులు కూడా నీకే రావాలి అనుకోవడం దురాశ" అంటూ తేల్చాడు. అణకువగా ఉండీ అర్ధం చేసుకునే భార్య ఉండాలనుకోవడం అత్యాశట,  పెళ్ళి చేసుకున్న మగవాళ్ళలో సగటున నూటికి తొంభై ఎనిమిదిమంది బాధలు పడుతూంటే వాళ్ళను చూసి కూడా నేను సంతోషంగా ఉండాలనుకోవడం దురాశట !  చెరువులో స్నానం చేస్తున్నోడిని చూసి ఈతరాక ఒడ్డున సెటిలైపోయినోడి ఓర్వలేనితనం అనుకున్నాను అప్పుడు... in front crocodile festival అని తెలీక. కొలీగ్ చెప్పిన ఆశ, అత్యాశ, దురాశ మధ్యన తేడా  నిఘంటులేవీ వెతుక్కోకుండానే sprite డ్రింక్ అంత స్పష్టంగా తెలిసిపోయిందిప్పుడు.
అంటే...తను చాలా బాగుంటుంది..నవ్వితే ముత్యాలు కాదుగాని ఏకంగా వజ్రాలే రాలుతాయి పైగా పెళ్ళైన కొత్తలో బాగానే ఉండేది, అత్తాకోడళ్ళు వేరువేరు ఊళ్ళల్లో ఉండడంవల్ల 'అత్తలేని కోడలుత్తమురాలు కోడల్లేని అత్త గుణవంతూరాలు! ఆహూ' టైపులో అనిపించేది. ఆఫీస్ టైము దాటితే క్షణం ఆలస్యమవకుండా గోముగా అడుగుతున్నట్టు 'బయలుదేరారా...' అంటూ ఐదు నిముషాల కొకసారి మెసేజ్ వచ్చేది. కాని చెప్పాను కదా విధి ఆడిన వింత నాటకం అని,  కొన్నిరోజులకు 'ఇంకా బయల్దేరలేదా.' అంటూ ఫుల్‌స్టాప్ తో మెసేజీలు వచ్చేవి. నిన్నైతే మరీ ఘోరం బయల్దేరడానికి ఆలస్యం అవుతుంది అన్నందుకు "ఇంకేం అక్కడే కాపురం పెట్టెయ్" అని మొహం మీదే తలుపేసినట్టు వచ్చింది. పెళ్ళవడం లేటయితే ఆ మగాడిని ముదురు బెండకాయ అంటుందీ పాడు లోకం.... కాని పెళ్ళయినవాడి పరిస్థితి ఇంట్లో  ఒక్కోసారి ఆ ముదురు బెండకాయలకన్నా, కూరలో కరివేపాకు కన్నా వరస్టుగా ఉంటుందని తెలిసింది. ఏమీ జరక్కపోతేనే ఇలా తగలడ్డ నా సిట్యుయేషను మొన్నాదివారం రోజున పెనం మీదనుండి పొయ్యిలోకి పడ్డట్టయింది. "పెళ్లయి ఇన్ని నెలలు అవుతున్నా మీ ఫ్రెండ్స్ ఒక్కసారయినా మనింటికి రాలేదు. ఒకసారి లంచ్ కు పిలవచ్చు కదా" అని తనంటే... వెర్రివాడిని... 'ఓహో, ఎన్నాళ్లకెన్నాళ్లకు... నా గురించి తెల్సుకొని నన్ను అర్దం చేసుకోవడానికి‌‌' కాబోలు అనుకున్నాను. వీకెండొస్తే ఫోన్లలో కూడా దొరక్కుండా  airforce గా తిరిగే మావాళ్లు పార్ధు,గిరి, రమణలను ఇంటికి పిలిచా. అత్తారింటికి వెళ్ళే పనుందని గిరి గాడు ఆఖరు నిమిషంలో డ్రాప్ అయ్యాడు (సిట్టింగ్ వేసుకుందామనుంటే మాత్రం వాడు చచ్చినా వెళ్ళేవాడు కాదని నా ప్రగాఢ నమ్మకం). మొదటిసారి వస్తున్నామన్న సెన్సు కూడా లేకుండా ఇంకో బెమ్మీ కొంపకు వచ్చామన్నట్టు నాచురల్గానే ఉత్తినే చేతులూపుకుంటూ వచ్చారు. కూల్‌‌డ్రింక్స్ కోసం కిచెన్‌లొకి వెళితే గుర్తు చేసి మరీ పొగిడింది.  భోజనం చేస్తూ కాలేజీ రోజుల గురించీ అప్పట్లో మేం చేసిన చిలిపి, అల్లరి, వెధవ పనులు etc., etc., తవ్వి తీశాం. అవన్నీ వింటూ ఈవిడ ‘అవునా’, ‘ఒహ్..అలాగా’ అంటూంటే అబ్బో చాలా స్పోర్టీవ్   అనుకున్నాను.  తాడూ బొంగరం లేని బెమ్మీసే కదా అని మా పార్ధుగాడి మీద ఉన్నవీలేనివీ కాస్తంత పోపు, మసాలా జోడించి చెప్పాను..అది నేను చేసిన రెండో తప్పు. వాడైనా సిట్యుయేషను అర్దం చేసుకోవాలిగా..భూమి పుట్టినపుడు పుట్టాడు యెదవ, ఏం లాభం... రమణగాడిలా పెట్టింది తిని మధ్యమధ్యలో పళ్ళికిలించి ఊరుకోవచ్చుగా నేనేదో వాడిని నెగెటివ్ లైట్ లో చూపిస్తున్నట్టు ఫీలయిపోయి ‘మీకు తెలుసా నందినీ  ఫ్రెషర్స్ పార్టీలో వీడు ఏం చేశాడో’ అంటూ ఫ్రెషర్స్‌-డే రోజు మా సీనియర్ అర్చనకు కొన్న రోజెస్‌ను తనకు ఎలా ఇచ్చిందీ పక్క తరగతిలో కీర్తన  కోసం జంక్షన్లో  రోజూ ఎలా పడిగాపులు కాచేది అదీ ఇదీ వాగేసాడు. వాడు చెప్తున్నంతసేపూ నా వైపు చూసి నవ్వుతూ ’OffO..’ అంటుంటే తను ఇవన్నీ బాగానే క్యాజువల్గానే తీసుకుంటుందిగా అనుకున్నాను. వాళ్ళుకు ’బై’ చెబుతూ తను చూసిన చూపులు.... నేను పదీపదిహేను మర్డర్లు చేసిన సీరియల్ కిల్లర్ అని తెలిసినా అలా చూసేది కాదేమో :(

ఆఁ... ఆడవాళ్ల కోపతాపాలు నీటి మీద రాతలని ఎవరో చెప్పింది గుర్తు తెచ్చుకొని రేపుదయం కల్లా అంతా సెట్ అవుద్దనే ఆశతో ఆ రోజు ముగిసింది. తరువాత రోజు కూడా పరిస్థితిలో పెద్దగా మార్పులేదు. బ్రష్ చేసుకున్నాక మా ఇంట్లో కాఫీటీ లను పోలిన ద్రావకాలేవో ఉంటాయి... వీలును బట్టీ తనో నేనో చేస్తాము.  నిన్న మాత్రం తనొక్కర్తే  సోఫాలో కూర్చొని TV99*2/3 లో ‘ఎలకల్ని చంపడమెలా-దేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థ పై ప్రభావం’ ప్రోగ్రాం చూస్తు కూర్చుంది,  కాఫీ పెట్టలేదా అంటే నోరు విప్పకుండా తను తాగుతున్న కప్పు చూపించింది. అర లీటరు పాలతో కప్పు కాఫి చేసుకోవచ్చని జీవితం లో మొదటిసారి తెలిసింది. కాఫీ కోసం భార్యభర్తలు గొడవపడ్డారు అనే టాక్ రావడం ఇష్టం లేక టెబుల్ మీద టిఫిన్‌బాక్సు తీసుకొని సైలెంట్‌గా ఆఫీసుకెళ్ళిపోయా. లంచ్ లో దాన్ని తెరిచాక తెలిసింది... అది శుక్రవారం రోజున ఇంటికి తీసుకొచ్చిన బాక్సని! మేడం గారి అలకలో కనీసం క్లీనింగ్ కు కూడా అది నోచుకోలేదని. గతి లేక మా ఆఫీసోడు పెట్టే మీల్స్ అనబడే గ్రాసాన్ని తినేసి ఆ రోజున నెట్టుకొచ్చా. నిన్న రాతిరి, ఇవాళ ఉదయాన్న కూడా పరిస్థితిలో మార్పు లేదు అదే సోఫా, అదే ఫోజు. రెండు రోజులు గడిచాకయినా తన అలక తగ్గుతుందేమో,  రోజూకంటే కొంచెం తొందరగానే వెళ్ళి నష్టనివారణ చర్యలు తీసుకుందామని బయల్దేరబోతుంటే పట్టుకున్నాడు డామేజరుడు. నాకు ఏదన్నా ఇంపార్టెంట్ పనిబడ్డపుడే వీడికి కొంపలంటుకుంటాయి అదేం ఖర్మో! ఎదురుచూస్తూ ఉంటుందేమో అనవసరంగా,రావడానికి ఆలస్యమౌతుందని మెసేజ్ పెట్టా... ఇందాకే చెప్పాగా ఆఫీస్ లోనే కాపురం పెట్టేయమని సమాధానం. మెసేజ్ లోనే ఘాటుదనం తెలిసింది.

ఈడ్చుకుంటూ ఇంటికొస్తే ఊహించుకున్నట్టుగానే చేతిలో రిమోట్‍తో తను సోఫాలో సెటిలయింది.. రెండురోజులుగా గడ్డి తింటున్నందుకు ఆకలి ఎక్కువయింది సరాసరి కిచెన్‌లోకి ఎంటరయ్యే సరికి ఖాళీ గిన్నెల దర్శనమయింది... నాకు ఆవేశం ఎక్కువయింది. అయినా ఈ ఆడవాళ్లు ఇదేదో తమ దగ్గరున్న బ్రహ్మాస్త్రం అనుకుంటారు... వంట చెయ్యకపోతే భర్త అనేవాడు గిలగిల కొట్టుకుంటూ కాళ్ళబేరానికి వస్తాడని. ఆ అస్త్రాన్ని తిప్పికొట్టాలని నిర్ణయించుకొని "వంట చెయ్యకపోతే బ్రతిమాలుతామో, బుజ్జగిస్తామనో అనుకుంటున్నారేమో.. మా ఫుడ్డు మేమే చేసుకోగలం. తినడమే కాదు, చేయడమూ వచ్చ"ని తనకు వినపడేలా ప్రకటించేసి ఫ్రిజ్ తెరిస్తే లేత లేత వంకాయలు కనపడ్డాయి. అర్దరాత్రయినా ఫరవాలేదు good old bachelor days కు వెళ్ళిపోయి  బ్రహ్మాండంగా కూరొండేసేయాలని ఫిక్సయ్యా. "అమ్మగారికి తెలుసో లేదో... చదువుకునే రోజుల్లో మా రూంలో ఏడాదిపాటు వంట అనే కార్యక్రామనికి నేనే supervisorను... అప్పటికే అయిదేళ్ళుగా వంట చేస్తున్నవాడు,  ఏడేళ్ళుగా వంట చేస్తున్నవాళ్లు ఉన్నా ఏది ఎలా చేయాలో నేనే చెప్పేవాడిని. అలా నాకు పన్నేండేళ్ళ అనుభవం. ముక్కలో చెప్పాలంటే వంట అనే క్రియ‌కు నేనే కర్త."నని తనకు వినిపించాలనే గట్టిగా చెప్పా.
"అది తినడం వాళ్ల ఖర్మ అయుంటుంది" 
ఎవరో సౌండ్ చేసినట్టు అనిపిస్తే కిచెన్‌లో నుండి చుశా...  రిమోట్ చేతిలో పెట్టుకొని ఏదో ఆలోచిస్తున్నట్టు కూర్చుంది. నంగనాచి.
అయినా ఇలాంటి చిన్న చిన్న అవాంతరాలను పట్టించుకుంటే పనవదు కాబట్టి యుధ్ధంలో అడుగుపెట్టిన సైనికుడిలా వంకాయలను నిర్దాక్షిణ్యంగా ముక్కలు ముక్కలుగా కోసేసి రాళ్లుప్పు నీళ్లలో కడిగాను-రమణగాడు చెప్పేవాడు వంకాయలు వండే ముందు ఉప్పు నీళ్లలో వేయాలట. ఆ కడగటం అయ్యాక గిన్నెలో నూనె పోసి దాంట్లోకి జీలకర్ర, కరివేపాకు, ఉల్లిపాయ ముక్కలు వేసి స్టౌ వెలిగించా. కూరగాయ ముక్కలు వేసే ముందు పోపు రెడీ అవ్వాలని కూడా చెప్పేవాడు..అరనిముషం వెయిట్ చేశాక ఆ వంకాయ ముక్కలు ఇరవైనాలుగు వేసేసి కారం ఒక నాలుగు చెంచాలు వేసా. ఫైనల్‌గా వచ్చే కూరను తల్చుకుంటే నాకు నోట్లో నీళ్ళు ఊరినయి.. ఇన్నిరోజులయినా బ్యాచిలర్ డేస్‌లో వంటకు సంబంధించిన వివరాలు గుర్తున్నందుకు డెడ్‌లైన్ కన్నా ముందే డెలివరీ అవబోతున్న ప్రాజెక్టు మేనేజర్‌లా గర్వపడ్డాను. కిచెన్ లో న్యూక్లియర్ experiment ఏమైనా చేస్తున్నానా అని హాల్ లో అటూ ఇటూ పచార్లు కొడుతూ తొంగి చూస్తున్న మేడం గారిని చూసి నలభీముడిలా గరిటధారణం చేసి "అసలు నా లాంటి భర్త గురించి, వంకాయ గురించీ  పెద్దవాళ్ళు ఏమన్నారో తెలుసా ,

మనమే! అయినా నీది నీదే...నాది నాదే.

Back in late 19th century there lived a scientist Boltzman who went on to frame the famous "Law of Entropy" for predicting atomic behavior.. this law,in other words, states that

"In an isolated system the entropy (disorder) always reaches its maximum"

బోల్‌ట్జ్‌మెన్ మహాశయుడి సిద్ధాంతం ఏంటంటే  ఒక అణు/పరమాణువుల సమూహానికి  బాహ్య శక్తి ప్రవహించనపుడు ఆ సమూహంలోని ఒద్దిక తగ్గుతూ గందరగోళం పెరుగుతూపోతుందీ అని. ఆసక్తికరమైన విషయం ఏంటంటే ఈ సిద్ధాంతాన్ని ఆయన సామాజిక వ్యవస్థలకూ, మానవ సంబంధాలకూ అన్వయించాడు.

కొన్ని ఆశయాలు/నమ్మకాలు/ఇష్టాల ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన ఏ వ్యవస్థ/సంబంధం అయినా దాన్ని అలాగే పట్టివుంచగల శక్తి (ప్రేరణ), commitment I'd say, లేనపుడు  ఆ వ్యవస్థ/సంబంధం కాలక్రమంలో నిర్వీర్యమైపోతుంది అని భావించాడు.

******************************************************

ఒక దేశంలోని ప్రజలను కలిపి ఉంచేది భాష అని సిద్దాంతీకరించి ఉద్యమాలు చేసి మన తెలుగు వాళ్లము ఒక రాష్ట్రంగా ఏర్పడటమే కాకుండా ఆ ప్రాతిపదికన మరిన్ని రాష్ట్రాల ఏర్పాటుకు కారణమయ్యాము.  ఈరోజు అదే భాషను ఒక సాకుగా చూపించి ఒకొళ్లకొళ్ల మధ్య మానసికంగా  Berlin wall కట్టేసుకొని, political గా విడిపోతున్నాం.

అయస్కాంతపు సజాతీ ధృవాల్లాగా కలిసి ఉండటం వీలుకాక విడిపోతే బాధపడాల్సిన అవసరం లేదు. కాని కలిసి ఉండటమనే విలువ తెలియక, చేతకాక  అలా ఉండేందుకు వీలుకానటువంటి పరిస్థితి కల్పించుకొని విడిపోతున్నాం. ఈ mindset ఉన్నాక అభివృద్ధిలో అందలమెక్కితే ఎంత అధః పాతాళానికి పడిపోతే ఎంత!

ఈ సందర్భంగా ఓ మిత్రుడి ఆవేదనను పంచుకుంటూ..,

 నిన్ను రక్షించుకోలేకపోయిన దౌర్భాగ్యపు జాతి మాది. క్షమించు తెలుగు తల్లీ, క్షమించు! 

with pity for all those who are incapable of looking beyond numbers, figures of a thing called development .

--A Telanganite but not its supporter
(If identity matters)

ఓ చిట్టి (ప్రేమ)కథ

అల్లంత దూరాన అందమైన విరివనంలో

విరబూసిందొక అందాల భరిణ. నక్షత్రాలలోని తళుకులన్నీ, వెన్నెలలోని స్నిగ్ధత్వాన్నంతా నింపుకొని సొగసంతా తానే అయి రూపుదాల్చిందా కుసుమం.

ముద్దాడి వెళ్లే పిల్లగాలికి తన ఈడువారితో ఊయలలూగుతూ  ముత్తయిదువల కొంగుచాటు నుండి ప్రపంచాన్ని చూస్తూ కాలం గడిపేది.

ఈ సకుమారికి ఒకనాడు భావప్రపంచపు బాటసారి - పాట ఎదురైతే  ఆ మాటకారిని చూసి సిగ్గు మొగ్గలయిపోయింది... భువనాలను సమ్మోహనం చేసే సొగసు చూసి పాట ఆ చోటే నిలిచిపోయింది.

ఒకరికొకరు గుండెవూసులు చెప్పుకుంటూ, సరాగమాడుతూ... ఓసారి తనకోసం పల్లవించమని పాటను అడిగింది గోముగా

మదిదోచిన పుత్తడిబొమ్మ కోసం పాట గలగల పారే సెలయేటి ప్రవాహమయింది, మధుపాతంలా వర్షించింది. తాను మధుర రాగాల జడివాన కురిపిస్తే  ఆ ముద్దుగుమ్మ  అమ్మ ఒడిలో హాయిగా ఆడుకొనే పాపలా సంతోషించింది,  శరత్ ఋతువులో పున్నమినాటి జాబిల్లిలా నవ్వింది, అలనాడు బృందావనిలో గోవిందుడి మురళీరవానికి పరవశించిన గోపిక అయింది.

ముచ్చటైన ఈ జంటను చూసి  ఏ తుంటరి తుమ్మెదకు కన్నుకుట్టిందో ఇద్దరి మధ్య ఓ చిలిపి తగవు వచ్చి కూర్చుంది. నువ్వుంటే నువ్వని పోరుపడి  పువ్వు అలిగి ముఖం తిప్పేసుకుంది. పాట చిన్నబోయింది.

దూరం అయ్యేది దరిచేరేందుకే కాబోలు!  విరహ వేదనలో ఒకరికోసం ఒకరు తపించిపోయి ఇక కలలోనైనా విడిపోవద్దనుకొని  పలకరించుకున్నాయి. కలిసి బ్రతుకుదామని బాసలు చేసుకున్నాయి.

మనసేలిన స్వరానికై పువ్వు చేతులు చాచితే  నెచ్చెలిని తన కౌగిట ఆర్తిగా పొదివికొంది పాట.  ఒకటిగా పెనవేసుకున్న ఆ రెండు  మనసుల కథ ప్రణయమయ్యింది.

      సంధ్యాసమయంలో, మరొక అందమైన రోజు మొదలవుతుండగా , చెట్ల కొమ్మలలో రెక్కలు విప్పుకుని కువకువ మంటూ పక్షులు ప్రాగ్దిశలో నింగికెగిసాయి....ఈ జంట కథను జగమంతా వినిపించేందుకు.
మరి మీరు విన్నారా ఈ కథను ?

The Greatest Dictator

మానవ సంబంధాలనూ కలిమిలేమిలలో వాటి మార్పులను బంధాల్లోని నైతికత తాత్వికను విశ్లేషిస్తూ బుచ్చిబాబు గారు ’చివరకు మిగిలేది’ అనే చక్కని నవల రాసారు. అందులో కొన్నిచోట్ల వాతావరణం గంభీరంగా తయారౌతున్నపుడు దాన్ని తేలికపరుస్తూ వుంటుంది ’జగన్నాథం’ అనే పాత్ర. కథ-కథాగమనం తో పెద్దగా సంబంధం లేదనుకున్నారోమరి ఈ పాత్రను విశ్లేషించేవాళ్ళు తక్కువ. అయితే నవలా నాయకుడు దయానిధి తో  జగన్నాథం మాట్లాడే ఒక సందర్భం నాకు చాలా ఇష్టం. ప్రస్తుత పోస్ట్ కు లీలామాత్రంగానైనా సంబంధం ఉంటుందని ఇక్కడ రాస్తున్నా. తనకు కావాల్సినవారి క్షేమసమాచారాలు తెల్సుకుంటుండగా దయానిధి జగన్నాథంతో అంటాడు,

ద:"నువ్విలా చిత్రంగా మాట్లాడతావెందుకు? స్వభావమా తెచ్చిపెట్టుకున్నదా ?"
జ:"తెచ్చిపెట్టుకునేది ఏదీలేదు"
"ఎప్పుడేనా నువ్వు నువ్వుగా వుంటావా?"
"నేను నేనుగా వుండే అవసరం, పుస్తకాల్లో మనుషులకి తప్ప మామాలు మనుషులకి రాదు. ఒస్తే వాళ్ళు ఛస్తారు!"
"ఇప్పుడు మాట్లాడుతున్నట్లుగా ఎప్పుడూ ఎందుకు మాట్లాడవు ?"
"ఇట్లా మాట్లాడితే ఎవ్వరూ లైక్ చెయ్యరు."
"నీ సంభాషణంతా ఒక్క నటనన్న మాట!"
"అసలు జీవితమే నాటకరంగం; మనం అందరం  పాత్రలం; సంభాషణ నటనెందుకు కాకూడదు ? నటుడు నటించడం మానేసి, తన నిజ స్వరూపం ప్రదర్శించి గొడవలు మొదలుపెడితే, ప్రేక్షకులు ఏం చేస్తారని మీ వూహ ?..."

-- 'ఆకులు రాలడం' అధ్యాయం నుండి.

************************************************

నవ్వడం ఒక వరం, నవ్వలేక పోవడం  రోగం, నవ్వించగలగడం ఒక యోగం అన్నారు. ఈ మాటను కొలమానంగా తీసుకుంటే అతను తన league లో ఉన్నవాళ్ళతో పోల్చినపుడు ఎవరెస్టు శిఖరం  అధిరోహించిన యోగి.

ఇంగ్లీష్ దంపతులు హన్నా చాప్లిన్- స్పెన్సర్ చాప్లిన్‌లకు మొదటి సంతానంగా జన్మించాడు Charles Spencer Chaplin- చార్లీ చాప్లిన్ అంటే ఇంకాస్త సులువుగా గుర్తుపట్టగలరేమో. చార్లెస్ తల్లిదండ్రులిద్దరూ రంగస్థల కళాకారులు,తల్లి గాయని-నటి కాగా తండ్రి స్పెన్సర్ చాప్లిన్ అప్పట్లో పేరున్న నటుడు.చార్లెస్ తల్లిదండ్రుల నుండి వారసత్వంగా నటనతో పాటు పేదరికాన్నీ పొందాడు. అతను పుట్టాక తల్లిదండ్రులు విడిపోవడంతో తల్లికి పెద్దకొడుకు-తనకు అన్న అయిన సిడ్నితో పాటు తల్లి సంరక్షణలో పెరిగాడు. కారణాంతరాల వలన తండ్రినుంచి రావాల్సిన భరణం రద్దు అవడంతో చాలా ఏళ్ళు దుర్భర దారిద్ర్యంలో గడిపారు. ఇంగ్లాండ్ కెన్నింగ్‌టన్ రోడ్డు చుట్టుపక్కల ఏమైనా నాటకాలు ఆడితే  వాటిలో హన్నా చిన్నచిన్న పాత్రలు వేస్తూ వెళ్ళదీసుకొచ్చేది, ఐతే అది కుటుంబపోషణకు ఏమాత్రం సరిపోయేది కాదు. పేదరికాన్ని దగ్గరనుంచి చూశాను కాబట్టే దాంట్లోంచి అంతగా హాస్యం పుట్టించగలిగానని తరువాత చెప్పేవాడు చార్లి.  చిన్నపుడు తల్లితో పాటు తనూ నాటకాలకు వెళ్తుండేవాడు కానీ అతని రంగస్థల అరంగేట్రం విచిత్రంగా  జరిగింది. అల్డర్‍షాట్ క్యాంటీన్‌లో హన్నా ప్రదర్శన ఇస్తుండగా ఎప్పటినుంచో ఉన్న అనారోగ్యం ఎక్కువయి బాధించడంతో ఆమే స్టేజ్ నుండి వెళ్లిపోవాల్సొస్తుంది, ప్రేక్షకుల గోల ను అదుపు చేయడానికి అయిదేళ్ల చాప్లిన్‌ను థియేటర్ మేనేజర్ స్టేజీ మీద వదిలేస్తాడు కొత్తే అయినా తన వయసుకు సజహమైన అమాకత్వంతో ప్రేక్షకులను మెప్పించాడు చార్లీ. కాని ఇక్కడ irony ఏంటంటే చార్లీ మొదటి ప్రదర్శన హన్నా ఆఖరు ప్రదర్శన అదే అవటం. 

హన్నా ఆరోగ్యం చేడిపోయి ఆసుపత్రి పాలవడం,  ఆ తరువాత కొన్నాళ్ళకే తండ్రి కూడా మరణించడంతో చార్లీ దాదాపుగా అనాథ అవుతాడు. ఇక తనను తాను పోషించుకునే పరిస్థితి కాబట్టి తనకు ఇష్టమయిన నాటకాల్లోనే కొనసాగాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.స్థానిక నాటకాల కంపెనీలలో చిన్నచిన్న పాత్రలు వేస్తూ తన అసాధారణ ప్రతిభతో ఎంతోమంది అభిమానాన్ని చూరగొన్నాడు. యూరప్ అమెరికాలలో పలు ప్రదర్శనలిచ్చాడు. అటు తరువాత హాలివుడ్ స్టుడియో కీస్టోన్ నుంచి పిలుపు రావడంతో అమెరికా వెళ్ళిపోయాడు.

Birth of the 'Tramp':

కీస్టోన్ స్టూడియో వాళ్ళు అప్పట్లో Ford Sterling అనే హాస్య నటుడి స్థానాన్ని భర్తీ చేయడానికి చార్లీతో ఒప్పందం కుదుర్చుకొని అమెరికా పిలిపించుకున్నారు. స్టూడియో లో చేరనైతే చేరాడుగానీ చాలా రోజులదాకా తనకు ఏ పనీ చెప్పేవారు కాదంట.. నెల జీతం మాత్రం ఇచ్చేవారట. అలా కొన్నాళ్ళు గడిచాక ఒకరోజు కీస్టోన్ భాగస్వామి మ్యాక్ సెన్నెట్ స్టూడియోకు వచ్చి అప్పుడు తీస్తున్న ఒక సినిమాకు కొత్త ఐడియాలు ఏదీ రాకపోవడంతో అక్కడేవున్న చార్లీను చూసి ఏదో ఒకటి చేయమన్నాట్ట. చార్లీ మేకప్ రూం వెళ్ళి అక్కడ కనిపించిన తన సహనటుల కాస్ట్యూములు దొరికినవి దొరికినట్టు వేసుకున్నాడు. వదులు ప్యాంటు, బిగుతు కోటు, పెద్ద బూట్లు, వంకీలు తిరిగిన చేతికర్ర, డర్బీ టోపీ, అంగుళం మీసం తగిలించుకొని బయటకు వచ్చాక అప్పటిదాకా ఉనికిలో లేని ఓ కొత్త మనిషి తానే రూపుదిద్దుకున్నాడని చెప్పాడు. అలా కాకతాళీయంగా ప్రపంచ ప్రసిద్దిపొందిన, ఎందరో గొప్ప గొప్ప నటులు కూడా  అనుకరించిన ’ట్రాంప్’ పుట్టాడు.

ట్రాంప్ పాత్రతో చాప్లిన్ సాధించిన విజయాలు అతడిని ఒక స్టార్ ను చేశాయి.. ప్రొడక్షణ్ కంపెనీలు అతనితో సినిమాలు తీయడానికి క్యూలు కట్టేవి, వేరే ఊర్లకు రైలు ద్వారా ప్రయాణాలు చేయాల్సివస్తే ఎంత గోప్యంగా ఉంచినా అతని రాక తెలిసిపోవడమూ స్టేషన్లు జనాలతో కిటకిటలాడటమూ జరిగేది, గొప్పవాళ్ళతో పరిచయాలూ పెరిగాయి. చిన్నపుడు ఆకలి తీర్చుకోడానికి అన్న సిడ్ని కోటును కుదవ పెట్టే అవసరం నుండి సినిమాకు లక్షల డాలర్లు తీసుకునే స్థాయికి ఎదిగాడు. అయితే ఈనాటికీ చాప్లిన్‌ను గుర్తుపెట్టుకోవడానికి ఇవే కారణం కాదు. గొల్లపూడి వారు చెప్పినట్టు ’ఆకలిని ఆర్టుగా మార్చిన ఘనత’ వల్ల... తన సినిమాల్లో అభినయానికి పెద్దపీట వేసి వాటిలోని పాత్రలలో అమాయకత్వం నుండి అచ్చమైన హాస్యాన్ని పుట్టించి థియేటర్‌కు వచ్చే జనాలను మైమరిపోయేలా చేసినందుకు. చక్కని హాస్యం అమాయకత్వం నుంచి, దగ్గరివారి మధ్య సరసం నుంచి పుడుతుంది ఈ సంగతి చార్లీకి బాగా తెలుసు..దాన్ని వెండితెర పై అద్భుతంగా పండించినవాళ్ళలో చార్లీ మొదటి వరుసలో ఉంటాడు.

నటుడిగా, సెలెబ్రిటిగా ఎన్ని విజయాలు గౌరవాలు అందుకున్నాడో అంతే స్థాయిలో ఇబ్బందులూ పడ్డాడు. ఏ అమెరికాలోనైతే నీరాజనాలు అందుకున్నాడో అదే దేశంలో మనసువిప్పి మాట్లాడడానికి సైతం జంకేవాడు, అదే దేశం ద్వారా వెలివేయబడ్డాడు. సుస్పష్టమైన కారణం నాకూ తెలియరాలేదు కాని రెండవ  ప్రపంచ యుద్ద సమయంలో ప్రభుత్వానికి మద్దతు ఇవ్వమని కోరడానికి, రష్యన్‌‌లతో కలిసి పొరాడాల్సిన ఆవశ్యకతను తెలియజెప్పడానికి మాట్లాడమని ప్రభుత్వమే ఆహ్వానించిన ఓ కార్యక్రమంలో రష్యన్స్ ను సోదరులుగా సంభోదించడం, తాను కాపిటలిస్ట్ సిద్దాంతం పట్ల తటస్థంగా (pro-capitalism కాకపోవడంవల్ల pro-communism అనుకున్నారు(ట)) ఉండటం కారణం అంటాడు చార్లీ. అమెరికా విడిచివెళ్ళాక స్విట్జర్లాండ్ లో మూడవ భార్య ఊనాతో, పిల్లలతో మరణించేదాకా ఉండిపోయాడు.

సాధారణంగా నేటి హాస్యనటులకు సినిమాలలో అంతగా ప్రాధాన్యం ఉండదు, కథతో పెద్దగా సంబంధం ఉండదు... నాయకుడిని స్తోత్రం  చేయడానికో హీరో/విలన్ లేకపోతే వీధినపోయే ఎవవ్వరితోనైనా తన్నులు తినడానికో లేకపోతే సినిమా కథతోనే ప్రేక్షకుడికి విసుగు పుట్టే అవకాశం వస్తుందనుకున్నపుడు హాస్యం జొప్పిస్తారు. చాప్లిన్ అలాక్కాదు హాస్యంతోనే ప్రశ్నించుకునేలా చెయ్యగలడు, నిరంకుశులను విదూషకుడిగా మార్చగలడు బాధను గెలవచ్చు అన్న ధీమా ఇవ్వగలడు హాస్యాన్ని హీరోయిజం కు ఎలివేట్ చేసిన ’తపస్వి’. ప్రపంచ యుద్ద సమయంలో హిట్లర్ దురాగతాలకు మిగతావాళ్ళు అవేదన చెందటమో, పిడికిళ్ళు బిగించి ఆవేశం పడటమో చేస్తే చార్లీ మాత్రం తనకే సాధ్యమైన హాస్యంతో హిట్లర్ ను ఓ బఫూన్ లా ప్రపంచం ముందు నిలబెట్టాడు... 'The Great Dictator' ఈ క్లయిమాక్స్ సన్నివేశం అతనిలోని  మానవతావాదానికి చక్కని ఉదాహరణ.అతను క్యాపిటలిస్టు, కమ్యునిస్టు కన్నా ఎత్తులో ఉన్న హ్యూమనిస్టు.

వీడియోకు నా తెలుగు అనువాదం క్లుప్తంగా. చూడడానికి Show/hide బటన్‌‌ను క్లిక్ చేయండి.

వద్దు... నాకు ఎవ్వరినీ పరిపాలించాలని, ఎవ్వరి పైనా పెత్తనం చెయ్యాలని లేదు అది నా అభిలాష కాదు.సాధ్యమైనంతవరకు జాతి, వర్గ విభేదాల్లేకుండా అందరికీ సహాయం చేయాలనుకుంటున్నాను, మనిషి స్వభావమది మనందరి స్వభావమది. సాటి మనుషుల అభ్యున్నతిలో మనమూ బ్రతుకుదాం అనుకుంటామేగానీ వారు అధోగతి పాలవుతుంటే కాదు. ఈ ప్రపంచానికి ప్రతి ఒక్కడి అవసరాన్ని తీర్చే శక్తి ఉంది కాని అత్యాశను తీర్చేందుకు కాదు. ఎంతో అందమైన స్వేచ్చతో పరిపూర్ణమైన జీవితాన్ని అందుకోవడంలో మనం దారి తప్పాము. స్వార్ధం మనిషి మనసును కలుషితం చేసింది, రక్తపాతం జరిపేలా పురిగొల్పి మనిషికి మనిషికి అడ్డుగోడలు కట్టేసింది. మన ప్రజ్ఞ మనలో కుటిలబుద్దిని కలిగించింది, తెలివితేటలు నిర్దయులుగా మార్చేసింది అనుభూతిని పక్కకు నెట్టేసి అతిగా ఆలోచిస్తున్నాము. ప్రస్తుతం యాంత్రిక ప్రగతికన్నా మానవత్వం కావాలి మనకు. రేడియో, విమానం వంటి సాధనాలు భౌతికంగా మనల్ని దగ్గరకు చేసినా మానసికంగా దూరం జరిగిపోయాము కాని మనుషులను ఒక్కతాటిపైకి తేవడమే వీటి ఆవిష్కరణ ప్రధమ ఉద్దేశ్యం.

నా మాటలు వింటున్నవారికి ఒకటే చెప్పదలచుకున్నా. ప్రస్తుతం మనం అనుభవిస్తున్న ఈ బాధ తాత్కాలికంగా ఉండి వెళ్ళిపోయే స్వార్దపరుల వికృత క్రీడ. నియంతలు నియంతృత్వమూ కనుమరుగైపోతాయి. ప్రజలనుండి హరించిన స్వేఛ్చ తిరిగి వాళ్ళకే చేరుతుంది. అణచివేత ఉన్నంతకాలమూ స్వాతంత్ర్యమూ ఉంటుంది. మీరు ఈ రాతి గుండెల నిరంకుశులకు లొంగవద్దు ఈ మనసులేని యాంత్రిక జీవులకు దాసోహం అవద్దు..మీరు పశువులు, యంత్రాలు కారు గుండెలనిండా ప్రేమను నింపుకున్న మనుషులు, వీరి మాటలు విని ద్వేషం పెంచుకోవద్దు.. ప్రేమించడం తెలియనివారు, ప్రేమని పొందనివారు మాత్రమే ద్వేషిస్తారు. బానిసత్వం కోసం కాదు స్వేఛ్చ కోసం పోరాడండి.

దేవుడు సింహాసనంపై కూర్చొని కొలువుండేది మనిషిలో అంటారు.. అలా ఏ ఒక్క మనిషిలోనో ఉండడు, కొద్ది మంది మనుషులలోనో కాదు...మానవాళి అందరిలో కొలూవై ఉన్నాడు మీ అందరిలో కొలువై ఉన్నాడు. నియంతలు రాజ్యమేలుతూ ఇతరుల్ని బానిసలను చేస్తారు. వాళ్లకు లొంగిపోవద్దు. మీ జీవితాలను అందంగా తీర్చిదిద్దుకునే అవకాశం మీకు ఉంది. మనిషి స్వాతంత్ర్యమే లక్ష్యంగా, ప్రజాస్వామ్యం కోసం, ద్వేషం అసూయ నింపే సంకుచిత జాతీయ అడ్డుగొడలను కూల్చేందుకు పోరాడదాము. ఒక కొత్త ప్రపంచాన్ని, ఎక్కడైతే శాస్త్ర సాంకేతికత మనిషి సుఖ సంతోషాలకై ఉపయోగించబడతాయో ఆ ప్రపంచాన్ని నిర్మించేందుకు ఒక్కటౌదాం.

Life is a tragedy when seen in close-up, but a comedy in long-shot.

--చార్లీ

సరిగ్గా ఇలాగే పోలి ఉంటుంది అతని జీవితం. పేదరికం, ఇప్పటి నాగరికత దృష్టి లో కొన్ని దురలవాట్లు, సంపద, కీర్తి, తిరస్కరణ అన్నీ కలబోసి ఉంటాయి. కొండలు లోయలు వంకలు దాటుకుంటూ సాగుతుంది నది ప్రవాహం ఎక్కడో కొండరాళ్ళలో పుట్టే నీటి ధారను చూసినవాడెరగడు అదొక మహా ప్రవాహం కాగలదని, లోయల్లో ఆగాధాల్లో దాని ప్రయాణం చూసి జాలిపడొచ్చు, వంకలు తిరగడం చూసినవాడు తిన్నగా వెళ్లకుండా ఇదేమి వక్రబుద్ది అనుకోవచ్చు.... కాని ఒడ్డున కూర్చొని నదిపై నుండి వీచే పిల్ల తమ్మెరలను అనుభవిస్తూ దాని ప్రయాణం మొత్తం అవలోకనం చేసుకుంటే ఉచ్ఛనీచాలకు మంచి చెడులకు అతీతమైన అందమైన అనుభూతి అది.

ఏప్రిల్ 16 న నా అభిమాన నటుడు చార్లి చాప్లిన్ జయంతి సంధర్భంగా ఓ చిరు నివాళిగా రాసిన ఈ పోస్ట్ సాటివాడిని నవ్వుతూ ఆనందంగా చూడాలనుకునే మనందర్లోని చార్లీలకు అంకితం. Happy Birthday Charile.

***************
Reference: చార్లీ చాప్లిన్ ఆత్మకథ 'My Autobiography' కు అశ్వనీకుమార్ గారి తెలుగు అనువాదం
'నా ఆత్మకథ'
Image Courtesy: Google Image Search

Some web links

చార్లి చాప్లిన్ గురించి గొల్లపూడి మారుతీరావు గారు
http://www.sakshi.com/main/Weeklydetails.aspx?Newsid=29456&Categoryid=11&subcatid=20


చార్లీ సినిమాల గురించి ’నవ తరంగం’ ఆర్టికల్
http://navatarangam.com/2012/07/world-cinema-history8/


*Spoiler Content  పెట్టడానికి  technical guidance అందించిన 'నాతో నేను నా గురించి ' వేణూశ్రీకాంత్ గారికి బ్లాగుముఖంగా కృతజ్ఞతలు.

గాంధీ

రాత్రి భయంకరంగా  అడవంతా పరచుకుంది. మిణుకుమిణుకు మంటున్న నక్ష్రత్రాల వెలుగులో ఎటువైపునుండి ఏ జంతువు మీద పడుతుందో , ఏ బందిపోటు మూక దాడి చేస్తుందో అనే భయంతో చిన్న చిన్న గుంపులుగా కదులుతున్నారు వారు. ప్రయాణం మొదలుపెట్టినప్పటి ఆశ, ధైర్యం సన్నగిల్లుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది వారిలో. ఎటు వెళ్లాలో ఎలా వెళ్లాలో ఒక్కో గుంపు ఒక్కో రకంగా చర్చించుకుంటున్నారు తమంతా ఒక్కరుగా కదలితే ఎంత లాభమో తెలుసుకోకుండా!  అలా నడుస్తుండగా ఆ నిర్జణారణ్యంలో దూరంగా   దీపం వెలుగు కనిపించింది. వారిలో అలజడి. బందిపోట్లు ఎవరైనా కాపుకాస్తున్నారా? వేరే ఊరు ఏదైనా మొదలవబోతుందా?  ఎటుపోతే ఏ అనర్ధం వచ్చిపడుతుందోనని  ఎటూ తెముల్చుకోలేక తాము  ఉన్నచోటే ఉండిపోయారు . చివర్కి కొందరు యువకులు ధైర్యం చేసి విషయం కనుక్కునేందుకు వెళ్ళారు.

అదొక చిన్న కుటీరం, చుట్టూతా కంచె ఏర్పాటు చేయబడి ఉంది. నార వస్త్రాలు  కట్టుకున్న ఓ నడివయసు మనిషి కుటీరంలోంచి బయటకు వచ్చి ఎండు కట్టెలను పేర్చి మంటను చేస్తున్నాడు, రాత్రివేళలో కౄరమృగాలు కుటీరం వైపునకు రాకుండా ఉండడానికి. కాసేపు గమనించి, నమ్మకం కుదిరిన తరువాత ఆ యువకులు కుటీరం వద్దకు వెళ్లి ఆయనతో తమ పరిస్థితి  వివరించారు. వారికి ఆశ్రయం కల్పించడం కన్నా తనకు ఆనందదాయకం మరొకటి ఉండదని వారి బృందం మొత్తాన్ని స్వయంగా వెళ్లి కుటీరానికి తీసుకొని వచ్చాడు.  ఆ రాత్రికి పడుకునేందుకు ఆడవారికి, పిల్లలకు కుటీరం లోపల ఏర్పాట్లు చేశాడు.

మర్నాడు ఉదయం ఆ బృందంతో మాట్లాడుతూ తన పేరు శాంతనుడని, అమరావతి వాసినని భగవదనుగ్రహం పొందేందుకు సన్యాసం స్వీకరించి దేశసంచారం చేస్తూ ప్రస్తుతం ఈ అడవిలో  ఉంటున్నానని   వారి వివరాలు ఏమిటో ఈ కీకారణ్యం గుండా ఎందుకు ప్రయాణమౌతున్నారని అడిగాడు. బృందంలోని ఓ వ్యక్తి లేచి ఆయనకు నమస్కరించి తమ కథను వివరించాడు. "స్వామీ... మాది ఈ అడవికి ఆవల ఉండే స్వర్ణపురి గ్రామం. ధాన్యరాశులతో సిరిసంపదలతో అన్నపూర్ణగా భాసిల్లేది. కొంతకాలం క్రితం బందిపోటుల మా గ్రామం మీదకు దాడి చేసి మొత్తం ధ్వంసం చేశారు, దాచుకున్న సంపదను ధాన్యాగారాలను దోచుకున్నారు. మరొక చోట నివాసం ఏర్పచుకునేందుకు  వెడుతున్నాము. ఇప్పటికి పక్షం రోజులుగా ఈ అడవిగుండా వెడుతున్నాము. దారీతెన్నూ తెలియడము లేద "ని చెప్పాడు. వారి పరిస్థితి గ్రహించిన  శాంతనుడు ముందుగా ధైర్యవచనాలు చెప్పి  వారు సురక్షితంగా బయటకు వెళ్లేందుకు మార్గాన్ని, అరణ్యంలో సాగేపుడు తీస్కొవలసిన జాగ్రత్తలను, యే యే ఫలాలను తీసుకోవచ్చో వాటిని ఎలా ఎంచుకొవాలో, బందిపోటుల నుండి తమను తాము ఎలా కాపాడుకోవాలో,  ఎటువంటి ప్రదేశంలో కొత్త గ్రామాన్నిఎలా ఏర్పాటు చేసుకొవాలో ఇతరులపై ఆధారపడకుండా స్వశక్తి పై జీవించడం ఎంత ఉత్తమమో విపులంగా వివరించాడు. గుంపులుగా కాక అందరూ కలసి మెలసి ఉండాలని చెప్పాడు.  వారిలో కొందరిని ఎంచి నాయకులుగా తయారయేందుకు కావాల్సిన విలువలు, లక్షణాలు చెప్పి వారందరి సంరక్షణ బాధ్యతను ఎలా నిర్వహించాలో చెప్పాడు.

శాంతనుడు   క్రొత్త ఆశలు చిగురింపజేశాడు... అడవిలో కౄరమృగాల బారినపడి మరణిస్తామేమో అనుకున్న వారిలో ధైర్యం నింపాడు. శాంతనుడికి కృతజ్ఞత తెలియజేసి తమ ప్రయాణం కొనసాగించారు కొద్ది కాలానికి కొంగొత్త ’స్వర్ణపురి’ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు శాంతనుడు చెప్పిన మార్గంలో జీవిస్తామని నిర్ణయించుకున్నారు తమ కొత్త గ్రామంలో అతడిని దేవుడిలా కొలవసాగారు.
కాలం గడచింది, మానవ సహజమైన చపలత్వం వచ్చి చేరింది వారిలో. ఐకమత్యం కాదని ఎవరికివారు వేరని భావించడం మొదలు పెట్టారు. కొత్త మార్గాలను అన్వేషిస్తూ తమపై తాము నమ్మకాన్ని కోల్పోవడం మొదలుపెట్టారు. శాంతనుడికి తామే నిజమైన వారసులమని తమను ప్రభువులను చేస్తే స్వర్ణపురిని నిజంగానే కనక రాశులతో నింపుతామని, వేరే గ్రామలలోని సౌభాగ్యాన్ని అందిస్తామని అద్బుతాలు సృష్టిస్తామని ప్రకటించుకున్నారు కొందరు.  ఎవరిని నమ్మాలో ఎవరిని నమ్మకూడదో తెలియడం లేదు వారికి...భవిష్యత్తుపై చీకటి మేఘాలు కమ్ముకుంటుండగా  శాంతనుడి కోసం వేడుకుంటున్నారు ’ఓ మహాత్మా... ఓ మహర్షి మళ్ళీ రా’ అని.

*********************************

ఐదారేళ్ల క్రితం గాంధీ జయంతి/వర్ధంతి/స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం/ గణతంత్ర దినోత్సవం  సందర్భంగా  ’ఈనాడు’ సంపాదకీయంలో చదివిన వ్యాసానికి నా పైత్యం జోడించి రాసిన పోస్ట్ ఇది. అసలు ఆర్టికల్ రచయిత పేరు గుర్తులేదు.

**********************************

" తనకు కావలసిన నాయకత్వాన్ని సమాజమే తయారు చేసుకుంటుంది "
--- సహచర బ్లాగర్ శ్రీ బుద్దా మురళి గారు.

ఆ నాయకత్వం త్వరగా రావాలని కోరుకుంటూ...

చదువుకో పిచ్చి నాయనా నిన్నాపేదెవ్వరూ..

నిన్న మధ్యాహ్న సమయమున తిన్న భోజనము అరుగుటనూ, చలువమరల కృత్రిమ గాలినుండి కాస్త ఉపశమనమునూ ఆశించినవాడనై నా సహోద్యోగితో వాహ్యాళికి వెళితిని. ఆకాశము మేఘావృతమైయుండెను. దారిలో ఒక పక్కనుండి పురపాలక సంఘము వారి కుప్పతొట్టి వెదజల్లు గాలి, మరొక పక్కనుండి అదే పురపాలక సంఘము వారి ఉద్యానము నుండి వీచే మలయమారుతములు కలగలిసి ఒక విశేష్యమైన అనుభూతి కలుగుచుండెను. దినకరుడు మబ్బు చాటున దాగియుడుట వలన వేడిగా ఉన్నదని, లేదు చల్లగా ఉన్నదని చెప్పలేనటువంటి స్థితి ఉన్నది. అట్టి సమయమున నా సహోద్యోగి నన్ను చూచి "ఓయి, మనము ఇంత కష్టపడి కూర్చీలలో కూర్చొని బుద్దిని శ్రమింపజేసి, బొజ్జలు పెంచేది ధనము కొఱకే కదా! ఒకవేళ నీకు జీవిత పర్యంతమూ సరిపోవు అమితమైన ధనము వచ్చినదనుకొనుము దానితో నీవు ఏమి చేసెదవు" అని ప్రశ్నించెను. క్షణమైనా జాగు చేయక " అట్లైన ఒక గ్రంథాలయము సమకూర్చుకొని అందులో నన్ను నేను బందీగా చేసికొని జీవితాంతము పుస్తక పఠనము గావించెద"నని వ్రాక్కుచ్చితిని. అతను చిన్నగా దరహాసము చేసి "బాగుగా ఉన్నది. కాని నీవు ఆరోగ్యమను ఒక ముఖ్యమైన బంతిని మరచితివ"నెను.
"బంతా! అదియేమి?"

"అవును. ప్రతి మనిషి జీవితము కుటుంబము, స్నేహితులు, ఉద్యోగము, ఆరోగ్యము, ఆత్మ సంతృప్తి అను ఐదు బంతులుగా విభజించబడియున్నది. మనందరమూ ఈ ఐదు బంతులను సంబాళించుకొనుచు ఏ బంతిని యెళ్లవేళలా అట్టిపెట్టుకొననట్టు గారడి చేయవలెను. వీటిలో ఉద్యోగమనునది రబ్బరు బంతికాగా మిగిలినవి గాజు బంతులు - జారవిడిస్తే శాశ్వతముగా పగిలిపోగలవు.  దురదృష్టవశమున నేటి యువతీయువకులు రబ్బరు బంతి కధిక ప్రాధాన్యమునిచ్చు చున్నారు. ధనము వచ్చినది కాబట్టి నీవు ఆత్మ సంతృప్తి అన్న బంతికి అధిక ప్రాధాన్యమును ఇచ్చుచున్నావు, ఆరోగ్యమును విస్మరించుచున్నావు. అరోగ్యమే మహాభాగ్యమని కదా పెద్దలు కూడా చెప్పినద"నెను. అట్లేమి లేదు భోజమను చేయుటకు జల క్రీడలు గావించుటకు బయటకు వచ్చెదనని చెప్ప సంకల్పించితిని. అంతలోపే అతడు పరుగున కార్యాలయమునకు వెళ్లడముతో ఊరకుండినాను.

 కార్యాలయము చేరాక ఈ విషయముపై విచారించితిని. ఔరా! నిజమే కదా పుస్తక పఠమను గావించెదము సరే, కాని అవి వ్రాసే రచయితలకు ఆయా కథా వస్తువు ఎచటినుండి వచ్చును? సమాజము నుండియే కదా. ఒక్కొక్క కవి/రచయిత తనను స్పందింపజేయు విషయములను పరీశీలించును వాటిని గ్రంధస్తం చేయును. కొందరు రచయితలు సృజనాత్మకులు వీరికి సెలయేళ్ళు, నెమలి నాట్యము, కోమలి హంసనడకలు, వెన్నెల రాత్రులు, ప్రేమికుల విరహము కథా వస్తువులు ఎక్కువగా వాటి మీదనే రచనలు చేసెదరు. మరికొందరు పరిశీలురు వీరు సమాజం పోకడలను గమనించువారు. వ్యక్తిలోని గుణదోషములు సమాజముపై వాటి ప్రభావములు చర్చించెదరు.  ఇహంలో అగ్రరాజ్యముల పెత్తమము మొదలుకొని ఇంట్లోని అర్ధాంగి పెత్తనము వరకు వీరికి కాదేది అనర్హము. మరికొందరు భక్తి రక్తి ముక్తి మొదలగు విషయములపై మక్కువ కలవారు. ఇట్లు ఒక్కొక్క కవికి ఒక ప్రత్యేకమయిన ఆసక్తి ఉండును. వాటిని రచనలుగా మలుచును. అవి చదివినచో ఆయా విషయముల పట్ల జ్ఞానము కలుగును. సరియైన గురువు ఉన్నచో ఆ జ్ఞానమునకు తోడు విలువలు, వినయము కూడా సిద్దించుకొనవచ్చు దానినే 'విద్య' అనవలెనని నా నమ్మిక. ప్రస్తుతము మనయంతట మనమే నేర్చుచున్నాము కాబట్టి అది విద్య కాదు. చదువు అనుకొనెదము. పదములదేముంది అవి ఎట్లయినను వాడకొనవచ్చును.

 కావున కేవలము పఠనము చేసిన ఆయా రచయితల అనుభవమును తెలిసికొనెదము కాని మనకు స్వంత అనుభవముండదు, మనము మాత్రమే ఆనందించదగిన విషయములు కోల్పోయెదము. సమాజముతో సంబంధ బాంధవ్యాలు నెఱపుట ఎంతైనా అవసరము అని తెలుసుకొంటిని.

అటుతరువాత అసలు ఈ పఠనము ఎన్ని విధములు అని నన్ను నేను ప్రశించుకొంటిని. మొదటిది పత్రికా పఠన విధము- ఈ వర్గంలోని వారు ఏమి చదివినా ఆమూలాగ్రము చదువుదురు. ఎంతబాగా చదివాము అన్నది తప్పితే ఏమి చదువుతున్నాము అన్నది పట్టదు.వదిలేస్తే  ఇహపరములను కూడా మరచిపోవుచుందురు. book worm - ఆంధ్రీకరించిన, పుస్తకము పురుగు అని ఖ్యాతినార్జించెదరు.




రెందవది పరీక్షా పఠనము. పరీక్షలాసన్న మైనపుడు విద్యార్ధులు, ముఖ్యముగా ఇంజనీరింగ్ విద్యార్దుల చదువులాగా ఉండును. కనురెప్ప మూసి తెరిచేలోపు పుంఖాను పుంఖాలు తిప్పెదరుగాని సంగ్రహించెడిది అల్పము. విద్యార్ధులు మార్కుల కోసము చదివినట్టు 'మమ' అన్నవిధముగా కానిచ్చెదరు.

పఠమనము ఏ విధము అయినను అది ఎన్నో ప్రభావములు కలిగించును. కొందరిలో సంతృప్తి కలుగును, కొందరిలో అంతవరకూ ఉన్న సందేహము నివృత్తి అగును-అమితానందము కలగును, కొందరిలో కొంగొత్త సందేహములు వచ్చును, కొందరికి ఏహ్యభావము వచ్చును, కొందరికి ఆయా విషయములలో ఆసక్తి ద్విగుణీకృతమగును.అందరిలో సమానముగా కాకపోయినా ఎక్కువ శాతం జనులకు తాము కూడా రచనలు సల్పవలెనని అనిపించును, అధమము తాము నేర్చికొనినది నలుగురికీ చెప్పవలెనని అనిపించును. నలుగురూ చేరిన చోట తాము కొత్తగా చదివిన (అది ఏ విధము అయిననూ) పుస్తకమో, పత్రికలో వచ్చిన వ్యాసము గురిమ్చి చర్చింటుయయో జరుగును కదా అది ఒక నిదర్శనము. తాము చెప్పెడిది ఎవరూ పట్టించుకొననపుడు మేధావి మాటలు సామాన్యులకు అవగతము కావనుకొందురు, వారికా భాగ్యము లేదనుకొందురు. తమలో తామే ప్రశ్నించుకొనుచు సమాధానలు వెతుకుచుందురు. స్థోమత పేరు ఉన్నవారు తమ ఆలోచనలు ముద్రించెదరు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానము పెరగడముతో సామాన్యుడికి సైతం తమ ఆలోచనా ఝరి ఇతరులతో పంచుకొనెడి అవకాశమేర్పడినది.

రచనలు మన స్వంతముగా చేసినను మనము చదివిన అభిమాన రచయితల ప్రభావం ఎంతయినా ఉండును. సదరు రచనలు/ప్రక్రియలు సమాజమునకు నచ్చితే గురువును మించిన శిష్యుడనెదరు లేకపోతే కాళిదాసు కవిత్వము కొంత వీరి పైత్యము కొంత అని నొసలు చిట్లించెదరు. ఇక్కడ కథకుల గూర్చి చెప్పవలసిన ఆవశ్యకత ఉన్నది. ఏ కారణము కొఱకు రచనలు చేసిననూ కొందరు తాము ఎవ్వరు అనేది చెప్పుటకు ఇష్టపడరు మారు పేరుతో వ్రాసెదరు. వారు మనకు బాగా పరిచయమున్నవారు కావచ్చును తాముగా బయటపడితే తప్ప అది వారేనన్నది ఎవరికినీ తెలియదు. తాము ఎందుకు, ఎక్కడ, ఏ విషయము గూర్చి వ్రాస్తున్నమో కూడా గ్రహించక వ్రాసెడి వారునూ కలరు. అట్టివారు తమ రచనల వాలనే ప్రభావితులైరని తెలియవచ్చినపుడు సదరు ప్రభావమునకు కారణమైనవారు  ప్రప్రధమముగా తామెందుకు రాయాల్సివచ్చెనని చింతించెదరు.
మరి కొందరు తమ పాఠకులలోని రచయితను బయటకు తీసుకువచ్చుటకు ప్రయత్నించెదరు. ఉదాహరణకు ఆండి, ఫోటాన్ అను యువకులు. వీరిలో ఒకరు తేరగా వచ్చినదని చదివేసి వెళ్ళిపోతే కత్తి ప్రయోగము చేసెదమని హెచ్చరింతురు. పాఠకులకు మంచి అవకాశం ఇవ్వుటకే తాముంటిమని చెప్పెదరు. మరొకరు కత్తి కంటే మర ఫిరంగుకు ఎక్కవ శక్తి ఉంటుందని తమ అభిప్రాయము నేరుగా చెప్పకనే చెప్పుదురు. కూలంకషముగా సామ దాన భేద దండోపాయములు ఉపయోగించుచూ ఉత్తేజ పరిచెదరు. వీరి కృషి శ్లాఘనీయమూ, వీరు మన మధ్య ఉండుట మిక్కిలి ముదావహము. తాము వ్రాయడమే కాక ఇతరులు వ్రాసినవీ చదువుచూ నలుసంత బాగా వ్రాసినా నల్ల ఏనుగంత బాగా వ్రాసినారు అని ప్రోత్సహించే వారునూ కలరు. ఒక్కో పర్యాయము వారి మాటలలో నిజము కూడా ఉండును. తరచి చూసిన వారికి పుంఖాను పుంఖాలుగా వ్రాసే మరియూ లెక్కకు మిక్కిలి రచనలు చదివే ఓర్పు ఎక్కడిదని మనకు ఆశ్చర్యము కలగును. ఉదాహరణకు రసజ్ఞగారి లాంటివారు. వీరు ఎక్కడెక్కడి నుండో సేకరించి  సుందరమైన వర్ణ చిత్రములు, చక్కని పద్యములు తెచ్చెదరు వాటి చరిత్రమునూ అర్ధమునూ వివరించెదరు. అంతటితో ఆగక ప్రతిఒక్కరి రచనలు చదువుతూ బాగుగా వ్రాస్తున్నారని మెచ్చికొనెదరు. ప్రోత్సహించుచూ చేసే వ్యాఖ్యలే మిక్కిలిగా ఉంటే అసలు వారు ఎన్ని రచనలు చదివెదరొ ఊహించికొనవచ్చును. అసలు అంత ఓర్పు వారికి ఎలా వచ్చినదో నా మోకాలును  ఎంత scratch చేసినా రహస్యము catch అవదు. మరికొందరు అద్భుతముగా వ్రాయగలిగే నేర్పు ఉన్ననూ అతి తక్కువగా వ్రాసెదరు. మరికొంత వ్రాయవచ్చుగా అని అభిమానులచేత 'చిన్నపిల్లల' మాదిరి బ్రతిమాలించుకొందురు కాని వారు కోరిక మన్నించిరా ? ప్రసన్నులైరా అని ప్రశ్నించుకొంటే ప్రశ్ననే మిగులును.

అసలు ఈ చాంతాడంత వివరణ ఎందులకు చెప్పుచుంటివి అని మీరు ప్రశ్నించవచ్చును. నించకున్ననూ చెప్పవలసిన బాధ్యత నాకు ఉన్నది. నిన్న పుస్తకముల గురించి ప్రస్తావన వచ్చినది కదా, ఆ ప్రస్తావన ఆలోచనగా మారి పెరిగి పెద్దదయి  ఒకానొక పుస్తకము తీసుకొన సంకల్పించి 'విశాలాంధ్ర' కేగితిని. ఒక పుస్తకము కాస్తా పెక్కు పుస్తకములైనవి, చివరకు కొనదలచిన పుస్తకము తీసుకొనలేదు. కొత్తవాటితో కలిపి 'నిశ్చయముగా చదివెద'ననుకొని తీసుకున్న పుస్తకములు తిరుపతి వెంకన్న బాకీ వలె పెరిగిపోయినవి. అమితోత్తేజముగా గృహమునకు వచ్చిన మీదుట మత్ మాతాశ్రీ వాటిని చూచి ఎందులకురా ఇన్నేసి పుస్తకమణులు తెచ్చెదవు నీవా చదవవూ వాటిని అమ్మివేయనీయవని విచారము వ్యక్తము చేసి నన్ను విచారమునకు గురి చేసినది. అయినా ఆ విచారము కొంతసేపే ఏల అనగా,

వీకెండు ముచ్చట్లు....

అటెన్షన్ ప్లీజ్, రియల్ వరల్డ్ నుండి బ్లాగ్ వరల్డ్,  ఫ్లయిట్ నెంబర్ RB5512 మరి కొద్దిసేపట్లో ల్యాండ్ అవబోతుంది.....

హలో హలో హలో.... బాగున్నారా అందరూ. Very glad to see you all :)

అరె ఏందిది!  నా రాకను పురస్కరించుకొని స్వాగత హారతులిచ్చి, గజమాలలు వేసి, గజారోహణం చేయించి పురవీధులలో ఊరేగిస్తారనుకుంటే  ఇంత తక్కువ జనాలా!? వీకెండును అంతబాగా ఎంజాయ్ చేస్తున్నారా. అబ్బోస్ మీకొక్కరికేనేంది  మాకూవుంది వీకెండు, మేము చేశాం ఎంజాయ్‌మెంటు. ఇగో ఈ పోస్టు నిండా ఆ సంగతుల్ స్మృతుల్ నింపేస్తాను చదివి ఆనందిద్దురుగాని..

ఉపాద్ఘాతము

అనగా అనగా అనగా... ఒక నెలరోజుల క్రితం హైదరాబాద్ నగరమందు ఉండెడి ఇద్దరు  ఘోటక బ్రహ్మచారులకు సాటి గుంటూరు వైద్య బ్రహ్మచారి తన అమృతహస్తములతో చేసే వంటలను  రుచిచుడ మనసైనది. పరస్పరం చర్చించుకున్నమీదట ఓ మంచి శుక్రవారం ( ఈ పదం యొక్క పుట్టుపూర్వోత్తరాల కోసం 'డైరీ'ని, ఇది ఎంత మంచిదో తెల్సుకునేందుకు 'పాకవేదాన్ని' తిరగేయండి)  గుంటూరు బయలుదేరవలెనని , ఈ కార్యాచరణకు వ్యతిరేకంగా హరిహరాదులు ఏకమైనను ప్రతిఘటించి వాటిని విఘటించి (అర్ధం వెతకొద్దు, మాఆఆంచి ఫ్లో లో వచ్చేసింది) వెళ్ళవలెనని అనుకుంటిరి. ప్రయాణానికి రెండు రోజులనగా ఎర్పాట్లలో నిమగ్నమైన పెద బ్రహ్మీకి  చిన బ్రహ్మీ నుండి కాల్ వచ్చినది. ఏమిటి నాయనా అని అడగ్గానే అవతలి వైపునుండి ఒకటే ఏడుపు.

"మా మేనేజరుడు సెలవు ఇవ్వననీ, పాలుగారే పసివాడినని కూడా చూడకుండా నాతో వెట్టిచాకిరి చేయించుచున్నాడు బాబోయ్. నేను రాలేను వాఆఆఆఆఆఆఆఆఆ"

"ఒస్ అంతేనా, ఈ చరాచర సృష్టిలో ఏ మేనేజరుడు అడిగిన వెంటనే సెలవు ఇస్తాడుగనక మీవాడిని గూర్చి అంతలా దుఃఖించడానికి. నువ్వే గట్టిగా ప్రయత్నం చేయ్యాలి. కాదు కూడదు అంటే ఏదో జబ్బు చేసింది టాబ్లెట్లు కొనడానికి గుంటూరు వెళ్ళాలి అని చెప్పు. అదియునూ కుదరదంటే చెప్పాపెట్టకుండా వచ్చెయ్, తిరిగొచ్చాక కారణం అడిగితే యాక్సిడెంట్ అయ్యిందని చెప్పు, చెయ్యడానికి నేను కట్టుకట్టడానికి డాట్రు ఎంతోకొంత సహాయం చేస్తాం" అని ఉపాయం చెప్పాడు పెద బ్రహ్మీ. భయంవల్ల అనుకుంటా అంత చెప్పినా పాపం అతను ధైర్యం చేయలేకపోయాడు. సరే ఇతగాడు రాలేడు కదా తోడుగా మురళీధరుడిని వెంటబెట్టుకు వెళదాం అని యోచించి అతడిని సంప్రదించాడు, చివరకు అతను కూడా 'నామాలు' పెట్టడంతో విధి బలీయమైనది,ఈమారు తనకొక్కడికే అమృతపాన యోగమున్నది కాబోలని తలంచి బయలుదేరెను.

అధ్యాయము

తెల్లవారుఝామున గుంటూరులో బస్సు దిగగానే కౌటిల్య ఫోన్ చేశాడు, "వందేళ్లు డాట్రు. ఇప్పుడే బస్సు దిగాను నీకు ఫోన్ చేద్దామనుకునే లోపు నువ్వే చేశావ్. ఇప్పుడు ఇక్కడి నుండి ఎలా రావాల"ని అడిగా.

" నీ ఎదురుగా, చుట్టుపక్కలా ఏదైనా విగ్రహం ఉందా" - అవతలి వైపునుండి ప్రశ్న

"ఆ ఉంది"

"అయితే కొంచెం బాడి రైట్ టర్నింగ్ ఇచ్చుకొని తిన్నగా ఓ అరకిలోమీటర్ వచ్చెయ్... ఈసారి  మూడు విగ్రహాలుంటాయ్. వాటిని దాటుకుంటూ పదడుగులు వేస్తే రామాలయం పక్కన ఇంకొక విగ్రహంలా నేను ఉంటాను"

ఈ విగ్రహాల భాషేంటో అర్ధం కాక కొత్త ఊర్లో తెలీనోళ్లతో ప్రశ్నలు ప్రయోగాలు ఎందకని ఇచ్చిన డైరెక్షన్స్ ను యాక్షన్ లో పెట్టా. గుడి దగ్గరరికి చేరుకోగానే డాట్రు హనుమంతుడిలా వచ్చి తన రూంకు తీసుకొనిపోయాడు. ఎప్పుడు చూసినా వంటలూ పుస్తకాలని అంటువుంటాడు లంకంత కొంప ఉంటుందనుకున్నా. అబ్బే సింగిల్ రూము! book rack మాత్రం ఉంది  "ఇదెంటిది, త్రిబుల్ కిచెన్ + బెడ్‌రూం+హాల్ ఊహించుకున్నాను. నిత్యం రుబ్బురోళ్ల చప్పుడుతో, పెనం మీద ఐటెమ్స్ ఘుమఘుమలతో అలరారుతుందనుకుంటే నన్ను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చావ్. ఇది నీ రూమేనా"ని అడిగితే హిహ్హిహ్హి అని నవ్వేసి, వంట చేసుకుంటే ఇదే కిచెను, చేసింది తింటె ఇదే డైనింగ్ రూము, చదువుకుంటుంటే ఇదే హాల్, పడుకుంటే ఇదే బెడ్‌రూము అని బ్రహ్మీఙ్ఞాన ఉపదేశం చేసి తను స్నానం పూజ కానిచ్చేలోపు కంప్యూటర్‌లో మొహం పెట్టి నెట్టింగో కుర్చిలో దేహం పెట్టి రీడింగో చేసుకొమ్మని బంపర్ ఆఫర్ ఇచ్చాడు.

స్నానాలవీ కానిచ్చాక ఆ రోజు అమరావతి వెళ్ళాలని అనుకున్నాం. బ్రేక్‍ఫాస్ట్ చేద్దామని "పద కౌటిల్యా..అలా దారిలో ఎక్కడైనా దోశలో ఇడ్లీలో తిందామ"న్నా. శంకరాభరణంలో శంకర శాస్ర్తిలా "చారీ..." అని కౌటిల్య అనేసరికి కొంచెం భయపడ్డా. మా ఊరికి వచ్చి అందునా నా ఇంటికొచ్చి ఎక్కడో బయట తింటానంటావా. వండిపెడదామని సరుకులన్నీ తీసుకొచ్చా.అలా కూర్చొని ఉండు వేడి వేడిగా దోశలు వేస్తానని చెప్పి కూర్చొబెట్టాడు. గుంటూరు మిర్చి ఘాటు తగులుతుందేమో అనుకున్నా..... పోయినసారి వేణు శ్రీకాంత్ గారు వచ్చినపుడు చాలా వాడేసాడంట నాకు కొన్నే మిగిలాయి . కౌటిల్య ప్లేట్లో దోశలు వేస్తుంటే వాటిని తింటూ జనాలను ఉడికించడానికి ప్లస్సులో పోస్టులు వేసా. తినడం ముగించి బయలుదేరబోతుండగా శేఖర్ ఫోన్ చేశాడు పది నిముషాల్లో వస్తానని. సరే ముగ్గురం కలిసి బయల్దేరదాం అనుకొని ఓ గంటసేపు వెయిట్‌ చేశాం.గంట దాటాక పదినిముషాలకు శేఖర్ వచ్చాడు. బ్లాగు ఫొటోలో చూసి నాలాగే యువబ్రహ్మీ అనుకున్నా....అమితాబ్ బచ్చన్ హైటుతో ప్రసన్నవదనంతో ఉన్న పెద్ద (అలియాస్ ముదురు) బ్రహ్మీనే!! రావడం రావడమే 'ఎక్కడ ఎక్కడ వంట సామాన్లెక్కడ' అనడగడం మొదలెట్టాడు. ఇతగాడి గురించే కాబోలు డాట్రు ఆ సామాన్లన్నీ మంచం కిందకు సర్దేసాడు ;)
ఈ బాబు గురించి రెండు ముక్కలు చెప్పాలి. చూడడానికి నోట్లో వేలు పెడితే కొరకలేని అమాయకుడిలా కనపడతాడుగాని సైలెంట్ గా పంచులు వేస్తాడు. ఎవడ్రా అన్నాడు అని మనం చుట్టుపక్కల చూస్తే ఇలా అమాయకమైన ఫేస్ ఒకటి కనిపిస్తుంది

ఛ... ఇలాంటి  ఉత్తముడినా అనుమానించింది అనుకునేలోపే ఇంకో పంచ్ పడుతుంది. గుంటూర్ లో ఉన్న మూడు రోజులు పాపం డాట్రు, శేఖర్ పంచ్‌లకు బలైపోయాడు   పిచ్చాపాటి కబుర్లు చెప్పుకొని ఇక లంచ్ చేసి బయల్దేరదామని లంచ్ కోసం వండడం మొదలు పెట్టాడు డాట్రు. ఏసీ లో కూర్చోబెట్టి పొయ్యి దగ్గర తను కష్టపడుతుంటే గుండె తరుక్కుపోయింది. పోని మేమేన్నా సాయం చేయమా అని శేఖర్ అడిగాడు. "బాబు ఈ ముక్క బ్రేక్‌ఫాస్ట్ చేస్తున్నపుడె అడిగా... ఉహూ, ఇల్లే, నహీ అంటున్నాడు. అథిది మర్యాదంట. అంతగా సాయం చేయాలనుంటే కమ్మగా మజ్జిగ చేసి ఇస్తాడు. తాగి పెడదాం" అన్నా. ఉత్తినే ఫార్మాలిటి కోసం అడిగా చారి. నిజంగా చేస్తామా ఏంటి అన్నట్టు ఏదో వినపడితే తిరిగి చూసా. చెప్పాను కదా.. పైన పెట్టిన ఫేస్ కనిపించింది. 

ఏమాటకామాటే డాట్రు పప్పు చేశాడూ, వేడివేడి అన్నంలో వాళ్లింట్లో చేసిన నెయ్యి వేసుకొని తింటే అనిపించింది... ఆహా నభూతో నభవిష్యతి. ఈ కాలపు ఆడ స్త్రీలేడిస్ కు వంట నేర్పగల ఏకైక వ్యక్తి మా డాట్రే  అంటే అతిశయోక్తి కాదు (హమ్మయ్య తాంబూలాలిచ్చేశా ఇక....  ) సుష్టుగా తిన్నాక ఎటూ కదల్లేని స్థితిలో ఉన్నామని గ్రహించి అమరావతి వద్దు ఆదమరచి నిద్రపోదాం అని డిసైడ్ చేశాం. రాత్రికి వేణుగారు టైటానిక్ సినిమాకు టికెట్లు బుక్ చేశారు. నడి సముద్రంలో, గాలివానలో టైటానిక్ మునిగిపోవడం చూస్తూ మధ్యమధ్యలో జోకులేసుకుంటూ సినిమా ముగించాం. సమయంలేక వేణు గారితో ఎక్కవ మాట్లాడలేకపోయా.

ఆ తరువాతి రోజు ఉదయమే లేచి నేను డాట్రు అమరావతి వెళ్లి అమరేశ్వరుని దర్శనం చేసుకున్నాము. గుడి దగ్గర కృష్ణానదిని చుస్తే చాలా బాధేసింది. నీళ్లన్నీ ఎండిపోయి పిల్ల కాలవలాగా కళావిహీనంగా ఉంది, ఒక రకంగా హైదరాబాద్‌లో మూసి లాగా ఉంది. గుడినుండి ఆర్కియాలజి మ్యూజియం, పక్కన ఉన్న పార్క్ వెళ్ళాము. డెవలప్‌మెంట్ హైదరాబాలోనే కాదు అమరావతిలో కూడా ఉంది అని పార్క్ లో ఓ జంటను చూసాక తెలిసింది. సాయంత్రం శేఖర్ తో కలిసి విజయవాడ దుర్గమ్మ దర్శనం చేసుకున్నాము. వెళ్ళిన మూడు చోట్లా కౌటిల్య చక్కగా స్తోత్రాలు చదువుతుంటే గుడికి వచ్చినవాళ్ళు, పూజారులు మమ్మల్ని ఒక విధమైన గౌరవంతో చూసారు, రద్దీగా ఉన్నా వేళ్లెందుకు మాకు దారినిచ్చారు. కౌటిల్య వల్ల దుర్గమ్మను చాలా దగ్గరగా సుమారు అరగంటపాటు దర్శించుకునే అవకాశం కలిగింది . ఆ తరువాతి రోజు ఉదయం మంగళగిరి వెళ్ళాము.

మంగళగిరి కొండ ఒక అగ్నిపర్వతమంట....అది బద్దలవకుండా ఉండేందుకు కొండమీద కొలువున్న నరసింహస్వామి నోట్లో బెల్లం నీరు పోస్తారు. అగ్నిపర్వతం బద్దలవడం అనే ఓ క్లిష్టమయిన సమస్యను  నిత్యం నీరు పోయడం ద్వారా తీర్చడమనే ఆలోచన ఆశ్చర్యంగా అబ్బురంగా అనిపించింది. వైఙ్ఞానికంగా అదొక అద్బుతం. కాని నిత్యం నీరు ఎవరు పోయాలి? ఆ బాధ్యత ఎవరు తీసుకుంటారు? ఇక్కడే భక్తి అనే అంశాన్ని చేర్చి ప్రజలే ఆ పని చేసేలా మలిచిన మన పూర్వీకులను మెచ్చుకోకుండా ఉండలేకపోయా.

వెంకటగిరి నుండి గుంటూరు తిరుగుప్రయాణమయ్యి కాసేపు రెస్ట్ తీసుకున్నాక 'బ్లాగు పుస్తకం' పరిచయ సభ కోసం, నేను అటునుంచి అటు ఇంటికి వెళ్ళడం కోసం మళ్ళీ విజయవాడ వెళ్ళాం. పుస్తక పరిచయ సభకు వెళ్ళే ముందు విజయవాడలో పుస్తకాల షాపింగ్ చేశాం, సుజాతగారు రెహ్మాను.. వీళ్లందరిని తీసుకొనొస్తే మాకు కొనుక్కొడానికి ఇంకేమి మిగలవని డాట్రు ప్లాను :) మేము వేళ్లేసరికి సభ ప్రారంభమయింది. 'ఆది బ్లాగర్' చావా కిరణ్ గారు (ఇలా అనాలి అని కౌటిల్య చెప్పాడుమరి, కారణాలు తెలియవు ఎప్పటిలాగే నవ్వుతూ సభ ఏర్పాట్లు చేస్తున్నారు.  నేను శేఖర్ బుద్దిమంతుల్లా ఆఖరు వరుసలో కూర్చున్నాము. మేము ఇంత బుద్దిగా ఉన్నా కూడా రెహ్మాన్‌కు నచ్చలేదేమో సుజాతగారితో ఏదో చెప్పి మా ఇద్దరితో పుస్తకం ఆవిష్కరింపచేశాడు . అంటే మొత్తంగా మాతోనే కాదు 'షాడో' మధుబాబుగారి లాంటి పెద్దవారు చేశాక కూడా కొన్ని మిగిలిపోతే ఫొటొలో నిండుగా కనపడడానికి ఫిల్లర్స్ లా అన్నమాట ;)

అయినా రచయితల ఆదరం చూస్తే ముచ్చటేస్తుంది. మొన్న హైదరాబాలో సభ  చేసినపుడు వెళితే పుస్తకం బహుమానంగా ఇచ్చారు. ఇప్పుడేమో ఆవిష్కరణ చేయమన్నారు, రేప్పొద్దున్న పుస్తకం రాస్తూ నాకు అంకితం ఇచ్చేస్తారేమో అని అనిపిస్తుంది వీళ్ల అభిమానం చూస్తే. నాలాంటి పెద్దలను గౌరవిస్తుంటే కాదనలేకపోతున్నాను కూడానూ సభకు విజయవాడ, ఆ చుట్టుపక్క బ్లాగర్లు చాలామంది వస్తారు వారందరిని కలవచ్చు అనుకున్నాను, ప్చ్, 'తెలుగుకళ' పద్మకళగారు ఒక్కరే వచ్చారు.

సభ అయ్యాక మరోసారి పుస్తకాల షాపింగ్ చేసుకొని శేఖర్‌కు సెండాఫ్ ఇచ్చి, కిరణ్ గారితో చిన్న మిర్చిబజ్జీ పార్టి చేసుకొని ఆయన/రచయతలు ఇచ్చిన డిన్నర్ స్వీకరించి బస్ స్టేషన్ చేరుకున్నా. సరిగ్గా అదే సమయానికి మూర్తి అక్కడే ఉన్నాడని తెలిసింది. మేము వచ్చాక తెలిసిందేంటంటె తను అంతకుముందే బయలుదేరాల్సిందని, కలిసి వెళ్ళొచ్చని తన టికెట్ కాన్సిల్ చేయించుకున్నాడట. ఏమిటో ఈ బ్లాగానుబంధాలు. అంతకుముందెన్నడూ  ప్రత్యక్ష పరిచయం లేకపోయినా కేవలం బ్లాగ్/ప్లస్సు పరిచయం ఉన్నందుకు వాళ్లను కలవాలనుకోవడమూ, కలిసాక ఆనందపడటమూ, మొదటిసారి కలిసినా ఎప్పటినుండో పరిచయం ఉన్నవాళ్లలాగా మాట్లాడేసుకోవడమూ.. ఒక్కోసారి ఆశ్చర్యంగా ఉంటుంది. తన 'పల్లీ పొట్లం' గురించి మాట్లాడుకుంటూ ఇంత చక్కని ఙ్ఞాపకాలను అందించిన  కౌటిల్యకు, వేళ్లేంతవరకు అక్కడే ఉన్న రహ్మానుకు వీడ్కోలు చెప్పేసి హైదరాబాద్ బయలుదేరాము.

PS: నువ్వు ఎక్కదలచిన రైలు ఒక జీవితకాలం లేటు అన్నట్టు బహులేటుగా శేఖర్ కోరిక మేరకు రాసిన ఈ పోస్ట్ అంతకు ముందు మాట ఇచ్చిన ప్రకారం చాణక్యకు అంకితం.

స్వీటు ద్వేషం

టైటిల్ చూసి ఇదేదో రొమాంటిక్ స్వీట్ నథింగ్స్ గురించి చెప్పే పోస్ట్ అనుకుంటే మీరు పాలకోవాలో కాలేసినట్టే. మిఠాయులపై నిలువెల్లా సెగలు కక్కుతున్న వేడిలో హాట్ హాట్ పోస్టిది.

"పుత్రా పురుషోత్తమా, ఏమి నాయనా ఈ అకాల క్రోధమేమి, ఈ అకారణ వైరి ఏమి " అని మీకు అనుమానం ఆవేదన కలగవచ్చు అందులో తప్పులేదు. మీరు మిఠాయిలకు దాసులైపోయారు మరి. చిన్నప్పటినుండి అలా మిస్‌గైడ్ చేసారు మిమ్మల్ని. లేకపోతే ఏంటండీ ఏదో పిండిలోనో, పదార్ధంలోనో ఇంత లేకపోతే ఇం........త నెయ్యి వేసి (ఇదిగో ఇక్కడే నాక్కాలేది. ఎవరన్నా వేడివేడి అన్నంలోనో కూరలోనో నెయ్యి వేసుకుంటారు చల్లటివాటిపై వేసుకొని తింటారా !? అహా తింటారాంట. కాని అదేంటొ అర్ధం కాదు ice cold నేతి మిఠాయిలంటే చాలు లొట్టలెయ్యాలంట. వెయ్యకపోతే ఒప్పుకోరంట !) ఇష్టం వచ్చినట్టు అడ్డదిడ్డంగా కలిపేసి ముద్దచేసి డబ్బాల్లో పెట్టి అమ్మడం అమాయకుల్లా కొనడం. అసలు వేయించిన తినుబండారాలకు ఉండే రుచిలో సగమన్నా ఉంటుందాండీ స్వీట్స్‌కు. మసాల చల్లిన మిర్చీ బజ్జీకు గాని, శనగపప్పు వడలకుగాని, ఉప్పు పచ్చిమర్చి సమేత ఆలు సమోసాలుకు గాని ,   కనీసం అప్పడాలకు సరితూగుతాయాండీ మిఠాయిలు. ఎక్కడా నో మ్యాచ్.

ఈ నిష్టూరమైన సత్యం నాకు చిన్నప్పటినుండి తెలియబట్టి మిఠాయిలకు ఏడంగా ఉండేవాణ్ణి. కాని ఈ సమాజం ఊరుకోదే ఏదో విధంగా లొంగదీసుకోవాలని చూస్తుంది. ఆ కుట్రలో భాగంగానే నా జీవితంలోకి ప్రవేశించింది మైసూర్ పాక్. చిన్నప్పుడు మా ఇంటిదగ్గర్లో ఓ కిరాణా షాపుండేది. ఈ సదరు మైసూర్ పాక్ లు అమ్మేవాడు. పావలాకొకటి. ఇహ మా ఇంట్లో జనం ఎగబడి కొనుక్కునేవాళ్లు. ఓసారలాగే మా అమ్మ ఆ డబ్బా పాక్ కొని తినమని కొంచెం నా చేతికిచ్చింది. దాన్ని బాహ్య స్వరూపాన్ని రకరకాలుగా విశ్లేషించి ఆ కొంచెం లో కుంచెం నోట్లో వేసుకున్నా. ఎబ్బే అస్సలు బాగనిపించలా. అదేమాట అమ్మతో చెబితే 'వద్దంటే మానెయ్, ఇటిచ్చేయ్' అని లాగేసుకుంది, కనీసం నన్ను అభినందించకుండానే! ఇహ అప్పట్లో చుట్టాలింటికి వేళ్ళామో నాకు చచ్చే చావు. వాళ్లేమో మరేమీ దొరకనట్టు ఈ మైసూర్ పాక్ నే పెడతారు. ముందు గొయ్యి వెనక నుయ్యి నా పరిస్థితి. తింటే నాకు పడదు, తినకపోతే వాళ్లకు పడదు.

ఇలా మైసూర్ పాక్ తోనే వేగలేక ఏడుస్తుంటే ఆంధ్రప్రదేశ్ ను కుదిపేసిన పుల్లారెడ్డి మిఠాయిలు రంగప్రవేశం చేసాయి జీవితంలోకి. అప్పట్లో దీపావళికి దసరాకి నాన్న పనిచేసేదగ్గర పుల్లారెడ్డీ స్వీట్సో, దద్దూస్ స్వీట్స్ ఇచ్చేవారు. ఓ డబ్బా మొత్తం అన్నమాట అందులో అన్ని రకాలు ఉంటాయ్ లడ్డూలు, కోవాలు, కాజాలు వగైరా వగైరా. ఐతే అందులో మేము 'రబ్బరు స్వీట్' అని పిలుచుకునే ఓ పదార్ధముండేది. పేరుకు తగట్టే దాన్ని తినాలంటే అలా ఓ పావుగంట నములుతూనే ఉండాలి. చూసారా ఎంత అన్యాయమో మిఠాయిలు అని చెప్పి ఇలాంటివి పెడతారా తప్పు కదూ.నేనైతే పడేద్దాం అన్నంతపని చేసేవాణ్ణి. ఇదే మాట నాన్నతో చెబితే 'ఛస్, నువ్వు తినకపోతే ఊకో' అని తిట్టేసేవారు. ఠాట్ ఈ మిఠాయిలతో చస్తే దోస్తీ కుదరదు అని తేలిపోయింది.

నా జీవితంలోని ఇంకో మాయదారి మిఠాయి లడ్డూ. అసలీ లడ్డూని ఎవడు కనిపెట్టాడోగాని వాడు దొరకాలి తొక్కుడులడ్డూ చేసినట్టు తొక్కిపడేస్తా. అరే! లడ్డూ ఇష్టం లేదురా మొర్రో అంటే వినరే. పైగా నేనసలు మనిషినేకాదన్నట్టు, ఫ్రెష్‌గా పంచమహా పాతకాలు చేసినవాడిలా చూస్తారు. బంధువులింటికి వెళ్లినపుడు ఆ పాక్‌ తోపాటు ఈ లడ్డూలు కూడా ఉండేవి. వాళ్లు పెడితే నే వద్దనేవాడిని, వాళ్లదోలా చూస్తే మా అమ్మ వచ్చి 'ఏందొనమ్మ ఏం తినడీపిలగాడు. ఎట్ల జెయ్యాల్నో ఏందో!' అనేది. సెంటీ డవిలాగులు. తరువాత ఇలాగే కొనసాగితే వియ్యాలవారి దగ్గ్రర కయ్యం ఐపోతుందేమోనని అప్పుడపుడూ లడ్డూపారాయణం జరిగేది. ప్రతి అమ్మాయికీ లడ్డూలాంటి భర్త కావాలట! ఆ పోలికేంటో నాకర్ధంకాదు.  వారి కోరికను మన్నించి తిరపతి లడ్డూ మాత్రమే అని ప్రకటించేశా- మావాళ్లు శాంతించారు.  పాపం నా బాధను చూసి ఆ తిరపతి వెంకన్న కూడా ఈ మధ్య లడ్డూ తినడం మానేశాడనుకోండి- అందుకే మునుపటంత బాగుండట్లా-అది వేరే సంగతి.

అసలీ స్వీట్స్  షేపులు కూడా సరిగా ఉండవ్. కావాలంటే ఆ జిలేబిని చూడండి. పైగా గోడమీద పోస్టర్ చూసి చొంగ కార్చుకునేవాడిలా దాన్లోంచి రసం. హైదరాబాద్లో ఉన్నన్నాళ్లు నా సంగతి తెలుసుకాబట్టి ఈ జిలేబీలను తిన్నా తినకున్నా ఏమనేవారుకాదు. ఎప్పుడైతే ఖరగ్‌పూర్ కొచ్చామో, హమ్మనాయ్నోయ్, మొదలయ్యాయి కష్టాలు. క్యాంపస్ లో  Tech-market అనుండేది - చిన్నసైజు షాపింగ్ ఏరియా అన్నమాట. దాంట్లో కొన్ని స్విట్-హాట్ బండ్లు. బజ్జీలు జిలేబీలు చేస్తారు. ఎపుడైనా ఫ్రెండ్స్ తో కలిసి అటువైపు వెళితే మరేం దొరకనట్టు జిలేబీలంటూ లొట్టలేసుకుంటు వెళ్ళెవాళ్లు. పక్కనే వంకాయ్ బజ్జీలనీ, ఆలూ వడలనీ ఎన్నున్నా పట్టించుకోరు. నేనేమో 'నాకొద్దు, ఇష్టంలేదు' అనంటే ముష్టివాడికన్నా హీనంగా చూసేవాళ్లు. అదేదో సినిమాలో వెంకీ చెప్పినట్టు ఆ చూపులో లక్ష బూతులెతుక్కోవచ్చు. కొన్నిరోజులు ప్రతిఘటించి, నీరసించి ఆపైన పాక్షికంగా తెల్లజెండా ఎగరేసా. జిలేబీ వేడిగా ఉంటేనే తింటా అది కూడా మాక్జిమమ్ ఒకటి అని. అప్పటికిగాని నా మీద సెటైర్లు ఆగేవి కావు.

కాని నేనూరుకుంటానా, సిక్కిం ట్రిప్ వెళ్ళినపుడు పరిచయమైందో అద్భుత హాట్ వంటకం. పేరు మోమో. చుసారా పేర్లోనో ఎంతటి టేస్టుందో. వేడి వేడి మోమోను సాస్‌లోనో, వాళ్లిచ్చే పచ్చడితోనో తింటె ఉంటది నా సామిరంగా.....అబ్బో కెవ్వు కేక. కాని ఈ స్వీటు ప్రేమికులకు ఇది నచ్చలేదు. హెందుకు నచ్చుతుంది వొళ్లంతా స్వీటు షుగరు పట్టిందిగా. అప్పుడు వాళ్లన్నారు 'నోనో- మోమో' అని. ఈసారి వాళ్లను వింత చూపు చూడటం నా వంతైంది.

పైగా ఈ స్వీటు బాగోతం ఇప్పుడు బజ్జులకెక్కింది. అబ్జర్వ్ చేస్తూనేవున్నా వారం రోజులనుండి ఒకటే తీపి పోస్టులు. వెన్న కాచిన నెయ్యితో చేసిన మిఠాయిలంట. ఇంటినుంది తెప్పించుకున్న మిఠాయిలంట.... ఠాఠ్! అసలీ పెపెంచకంలో మిఠాయి అనేదే లేకుండా చెయ్యాలి ముందు. అంతవరకూ నే శాంతించ.

ఎంత స్వీటు ద్వేషినైనా నేను మడిసినే, నాకు కళాపోసణుంది, నేనూ జన జీవనస్రవంతిలో భాగమే. పాలకోవాలన్నా, రస్‌మలై అన్నా, గులాబ్ జామ్ అన్నా నాకూ పేమే. అవి తప్ప మిగతా మిఠాయిలన్నీ రూపుమాపాలని ఉక్కు సంకల్పం. రండి నాతో చేయి కలపండి